Ιλιάδα Γ΄ Ραψωδία: Φιλολογική & Διδακτική Ανάλυση

ΙΛΙΑΔΑ – ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ Γ΄ ΡΑΨΩΔΙΑΣ

Ὅρκοι · Τειχοσκοπία · Πάριδος καὶ Μενελάου μονομαχία (στ. 1–461)

Ἡ Γ΄ ραψωδία τῆς Ὁμήρου Ἰλιάδος (στ. 1–461) ἀποτελεῖ μία σύνθετη δραματικὴ καὶ ἰδεολογικὴ σύνθεση, ὅπου ἡ ἀφηγηματικὴ ἑστίαση μεταφέρεται ἀπὸ τὸ μαζικὸ πεδίο τῆς πολεμικῆς παράταξης στὰ ἀτομικὰ αἴτια τῆς σύγκρουσης. Μέσα ἀπὸ τὴν Τειχοσκοπία, τὴν τελετουργία τῶν ὅρκων καὶ τὴν ἀναμέτρηση Πάρη καὶ Μενελάου, ὁ ποιητὴς διερευνᾶ τὴ δυνατότητα εἰρηνικῆς διευθέτησης τοῦ πολέμου μὲ ἀνθρώπινους ὅρους καὶ ἀποκαλύπτει τὰ ἀξεπέραστα ὅρια τῆς ἀνθρώπινης βούλησης ἀπέναντι στὴ θεϊκὴ ἐξουσία.

Διαβάστε Περισσότερα

Πλεῖον καὶ ὧδε στο Λουκ. 11,31-32: Φιλολογική ανάλυση

regina_austri_salomon

Τὸ οὐδέτερο συγκριτικὸ «πλεῖον» καὶ ἡ λειτουργία τοῦ «ὧδε»

στὸ Λουκ. 11,31-32: Φιλολογικὴ καὶ ἑρμηνευτικὴ προσέγγισις

Περίληψη

Στὴν ἑνότητα Λουκ. 11,29-32, ἡ ἀναφορὰ στὴ βασίλισσα τοῦ Νότου καὶ στοὺς Νινευῖτες συγκροτεῖ μία διπλῆ μαρτυρία ἐναντίον τῆς γενεᾶς ποὺ ἀρνεῖται νὰ ἀνταποκριθῇ στὸ κήρυγμα τοῦ Ἰησοῦ. Ἡ ἐπαναλαμβανόμενη διατύπωσις «καὶ ἰδοὺ πλεῖον Σολομῶνος ὧδε» (στ. 31) καὶ «καὶ ἰδοὺ πλεῖον Ἰωνᾶ ὧδε» (στ. 32) παρουσιάζει ἰδιαίτερο φιλολογικὸ καὶ ἑρμηνευτικὸ ἐνδιαφέρον, καθὼς συνδυάζει τὸ οὐδέτερο συγκριτικὸ «πλεῖον» μὲ τὸ δεικτικὸ ἐπίρρημα «ὧδε». Ἡ παροῦσα μελέτη ἐξετάζει τὴ συντακτικὴ καὶ σημασιολογικὴ λειτουργία αὐτοῦ τοῦ συνδυασμοῦ στὸ ἄμεσο λογοτεχνικὸ καὶ θεολογικὸ συμφραζόμενο τοῦ τρίτου Εὐαγγελίου. Παράλληλα, διερευνᾷ τὴν πρόσληψιν τῆς διατυπώσεως ἀπὸ τὴν πατερικὴ παράδοση, ἀναδεικνύοντας τόσο τὴ χριστολογικὴ ἀντιπαραβολὴ τοῦ Ἱεροῦ Χρυσοστόμου ὅσο καὶ τὸ ἑρμηνευτικὸ ἐρώτημα τοῦ κατεναϊκοῦ ἀποσπάσματος ποὺ ἀποδίδεται στὸν Κύριλλο Ἀλεξανδρείας περὶ τῆς ἐπιλογῆς τοῦ «ὧδε» ἀντὶ τοῦ «ἐν ἐμοί». Ὑποστηρίζεται ὅτι ἡ σύνδεσις τοῦ οὐδετέρου συγκριτικοῦ μὲ τὸ δεικτικὸ ἐπίρρημα μεταφέρει τὸ κέντρο τῆς εὐθύνης ἀπὸ τὰ ἱστορικὰ προηγούμενα στὴν παροῦσα ἀποκαλυπτικὴ παρουσία.

Λέξεις-κλειδιά: Λουκ. 11,31-32, πλεῖον, ὧδε, βασίλισσα τοῦ Νότου, Νινευῖτες, πατερικὴ ἑρμηνεία, χριστολογία, κρίσις.

Διαβάστε Περισσότερα

Ηράκλειτος και Πορφύριος: Από την ξηρή ψυχή στη γένεση

heraclitus_et_porphyrius_anima_sicca_anima_humida_metaphysica_generationis

Προοίμιο: Όταν η φωτιά της ψυχής συναντά τα νερά της ύλης

Αν ρωτούσε κανείς έναν αρχαίο Έλληνα πώς λειτουργεί η σκέψη, πώς γεννιέται η σοφία ή πώς χάνεται ο άνθρωπος μέσα στα πάθη του, η απάντηση συχνά θα φαινόταν παράξενη στη δική μας εποχή: θα μιλούσε για φωτιά, ατμό, ξηρότητα και νερό.

Στο επίκεντρο αυτής της παράξενης, για τα σημερινά δεδομένα, φυσικής ψυχολογίας βρίσκεται η διάσημη φράση του Ηρακλείτου ότι η «ξηρή ψυχή» είναι η σοφότερη, ενώ η ύγρανσή της οδηγεί στον πνευματικό θάνατο[1]. Τι σήμαινε όμως πραγματικά για τον Εφέσιο φιλόσοφο το γεγονός ότι ο μεθυσμένος έχει «υγρή ψυχή»; Και πώς αυτή η αρχαία εικόνα ταξίδεψε μέσα στους αιώνες, για να μεταμορφωθεί στα χέρια των μεταγενέστερων Νεοπλατωνικών φιλοσόφων —όπως ο Πορφύριος— σε ένα εργαλείο που εξηγεί γιατί η ψυχή «ελκύεται» από την ηδονή και εγκλωβίζεται στα δίχτυα της υλικής γένεσης;

Διαβάστε Περισσότερα

Ο ΠΛΑΤΩΝΙΚΟΣ «ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ»: ΟΔΗΓΟΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ

Ο Πλάτων, ο Πρωταγόρας και η πολιτική αρετή

Συνθετικός οδηγός μελέτης μέσα από τις δημοσιεύσεις του «Φιλολόγου Ερμή»

Plato_Protagoras_Virtus_et_educatio_Socrates_Philosophia_Graeca_

Dialogi_Platonis_Studia_classica_Philosophia_et_veritas

Εισαγωγή: Από την ανάγνωση στη συγκριτική μελέτη

Ο πλατωνικός Πρωταγόρας προσφέρει την ευκαιρία να εξεταστούν ορισμένα από τα σημαντικότερα ζητήματα της αρχαίας φιλοσοφίας: ο σκοπός της παιδείας, η φύση της αρετής, η δυνατότητα διδασκαλίας της, η λειτουργία της κοινωνίας και η σχέση ανάμεσα στη γνώση και στην ηθική συμπεριφορά.

Οι δημοσιεύσεις του «Φιλολόγου Ερμή» προσεγγίζουν αυτά τα ζητήματα από διαφορετικές οπτικές. Άλλες εστιάζουν στην επιχειρηματολογία του Πρωταγόρα, άλλες στη λειτουργία του μύθου και του λόγου, ενώ άλλες εξετάζουν τη σωκρατική μέθοδο και τη φιλοσοφική αναζήτηση της γνώσης.

Η παρούσα επιτομή οργανώνει τις σχετικές αναρτήσεις σε μια κοινή διαδρομή μελέτης. Σκοπός της δεν είναι να αντικαταστήσει την αναλυτική ανάγνωση των άρθρων, αλλά να λειτουργήσει ως αφετηρία, οδηγός και σημείο σύγκρισης. Ο μαθητής καλείται να μεταβαίνει στις πρωτότυπες δημοσιεύσεις, να εντοπίζει τα επιχειρήματα, να εξετάζει τις διαφορές και να διαμορφώνει συμπεράσματα με βάση τα κείμενα.

Διαβάστε Περισσότερα

Ο Πλάτων και η Προγενέστερη Φιλοσοφική Παράδοση: Από τους Πυθαγορείους στη Θεωρία των Ιδεών

Ο ΠΛΑΤΩΝ ΚΑΙ Η ΠΡΟΓΕΝΕΣΤΕΡΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ: ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΠΥΘΑΓΟΡΕΙΟΥΣ ΣΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ

Platon-Pythagoreioi-Theoria-Ideon

ΜΕΡΟΣ Α΄: 

ΕΙΣΑΓΩΓΗ — Ο ΠΛΑΤΩΝ ΚΑΙ Η ΠΡΟΓΕΝΕΣΤΕΡΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ

1. Η γένεση της πλατωνικής φιλοσοφίας

Η φιλοσοφία του Πλάτωνα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους σταθμούς στην ιστορία της αρχαίας ελληνικής σκέψης. Με το έργο του, ο προβληματισμός των προσωκρατικών φιλοσόφων σχετικά με την αρχή, τη φύση και την τάξη του κόσμου συνδέεται με τα ερωτήματα για τη γνώση, την αλήθεια, την ψυχή, την αρετή και το Αγαθό.

Ο Πλάτων δεν αναπτύσσει τη σκέψη του ανεξάρτητα από την πνευματική παράδοση που προηγήθηκε. Αντίθετα, συνομιλεί με τα φιλοσοφικά προβλήματα που είχαν ήδη θέσει οι προγενέστεροι στοχαστές, επανεξετάζει τις απαντήσεις τους και επιχειρεί να συγκροτήσει μια ευρύτερη ερμηνεία της πραγματικότητας.

Διαβάστε Περισσότερα

Η κρυπτικότητα στην ισοκρατική ρητορική: λόγος και παιδεία

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΕΩΡ. ΚΑΤΣΟΥΛΗΣ

Πτυχιοῦχος Κλασσικῆς Φιλολογίας Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν
Μεταπτυχιακός τοῦ Τομέα Ἐπιστημῶν τῆς Ἀγωγῆς,
«Ἐφηρμοσμένη Παιδαγωγική», Διδακτική - Προγράμματα Σπουδῶν, Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν
Ὑπ. Δρ. Κλασσικῆς Φιλολογίας Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν

Η ΚΡΥΠΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΙΣΟΚΡΑΤΙΚΗΣ ΡΗΤΟΡΙΚΗΣ: 

ΠΡΟΛΟΓΟΙ, ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ, ΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΜΜΕΣΗΣ ΣΗΜΑΣΙΟΔΟΤΗΣΗΣ

isokratis-ritoriki-emmesos-logos-paideia

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Το παρόν άρθρο προτείνει ένα συνθετικό ερμηνευτικό μοντέλο για τη μελέτη της ισοκρατικής ρητορικής, εστιάζοντας στη σχέση ανάμεσα στην εισαγωγική διάταξη, τη θεματική οργάνωση, την πολιτική επιχειρηματολογία και την παιδευτική διαμόρφωση της αναγνωστικής κρίσης. Βασική υπόθεση είναι ότι οι λόγοι του Ισοκράτη δεν εξαντλούνται στην υποστήριξη περιστασιακών πολιτικών θέσεων ούτε στην υφολογική τους επεξεργασία. Η διάταξη των επιχειρημάτων, η επιλογή ιστορικών παραδειγμάτων και η συγγραφική αυτοπαρουσίαση συμβάλλουν στη διαμόρφωση των αξιολογικών κριτηρίων με τα οποία ο αποδέκτης καλείται να κρίνει τις προτεινόμενες μορφές πολιτικής δράσης.

Διαβάστε Περισσότερα

Τεστ Προετοιμασίας Πανελλαδικού Επιπέδου: Η Σχολική Ύλη και ο Σωκράτης

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΕΩΡ. ΚΑΤΣΟΥΛΗΣ
Πτυχιοῦχος Κλασσικῆς Φιλολογίας Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν
Μεταπτυχιακός τοῦ Τομέα Ἐπιστημῶν τῆς Ἀγωγῆς, 

«Ἐφηρμοσμένη Παιδαγωγική», Διδακτική - Προγράμματα Σπουδῶν, Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν
Ὑπ. Δρ. Κλασσικῆς Φιλολογίας Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν

test_historic_et_philosophia_gradus_difficilis

Σύντομη Εισαγωγή

Το παρόν διαδραστικό εργαλείο αξιολόγησης σχεδιάστηκε για να ελέγξει την αφομοίωση της σύνθετης ύλης που περιλαμβάνει τόσο τα κρίσιμα ιστορικά σημεία του νέου σχολικού εγχειριδίου όσο και τις ειδικότερες πτυχές γύρω από τη φιλοσοφική και πολιτική στάση του Σωκράτη. Μέσα από τις ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής που ακολουθούν, έχετε την ευκαιρία να δοκιμάσετε τις γνώσεις σας, να λάβετε άμεση αυτόματη βαθμολογία με το πάτημα του αντίστοιχου κουμπιού και να μελετήσετε τις συνοπτικές απαντήσεις για την πληρέστερη προετοιμασία σας.

Περιλαμβάνει συνολικά 25 απαιτητικές ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής (17 από το νέο σχολικό εγχειρίδιο και 8 από το ειδικό άρθρο για τον Σωκράτη).

Προσοχή: Πριν επιχειρήσετε να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις αυξημένης δυσκολίας, είναι απαραίτητο να έχετε μελετήσει προσεκτικά τόσο τη σχολική σας ύλη όσο και το ειδικό άρθρο με τίτλο: «Ο Σωκράτης πέρα από τα σχολικά εγχειρίδια: Ιστορικές Μαρτυρίες, Πολιτικές Συγκρούσεις και η Φιλοσοφική Στάση». Οι ερωτήσεις απαιτούν κριτική σκέψη και ανάλυση εξεταστικού επιπέδου (Πανελλήνιες).

Διαβάστε Περισσότερα

Ο Σωκράτης πέρα από τα σχολικά εγχειρίδια

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΕΩΡ. ΚΑΤΣΟΥΛΗΣ
Πτυχιοῦχος Κλασσικῆς Φιλολογίας Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν
Μεταπτυχιακός τοῦ Τομέα Ἐπιστημῶν τῆς Ἀγωγῆς, 

«Ἐφηρμοσμένη Παιδαγωγική», Διδακτική - Προγράμματα Σπουδῶν, Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν
Ὑπ. Δρ. Κλασσικῆς Φιλολογίας Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν

Ιστορικές Μαρτυρίες, Πολιτικές Συγκρούσεις και η Φιλοσοφική Στάση

tempus_belli_et_sapientia

Η μορφή του Σωκράτη δεσπόζει στην ιστορία της παγκόσμιας φιλοσοφίας ως το απόλυτο σύμβολο της πνευματικής ακεραιότητας, της αδιάκοπης αναζήτησης της αλήθειας και της ηθικής συνέπειας. Ωστόσο, η τρέχουσα σχολική ύλη, εστιασμένη αποκλειστικά στα κεντρικά φιλοσοφικά διαγράμματα και στους βασικούς ορισμούς, αφήνει συχνά στη σκιά το κρίσιμο ιστορικό, πολιτικό και κοινωνικό πλαίσιο μέσα στο οποίο έδρασε ο φιλόσοφος. Ο σκοπός αυτού του εκτενούς οδηγού είναι να φωτίσει πτυχές από το παλαιότερο διδακτικό υλικό —αξιοποιώντας μαρτυρίες, αρχαίες πηγές και ιστορικές λεπτομέρειες— οι οποίες παραλείπονται στα σύγχρονα εγχειρίδια. Με τον τρόπο αυτό, οι μαθητές αποκτούν μια πολυδιάστατη κατανόηση των συνθηκών που οδήγησαν στην κορυφαία σύγκρουση ανάμεσα στον ελεύθερο στοχαστή και την Αθηναϊκή Δημοκρατία του 399 π.Χ.

Διαβάστε Περισσότερα

Λυσίου Ὑπὲρ Μαντιθέου: «Ἐκ τῶν ἔργων σκοπεῖν» (Ανάλυση για τη Β΄ Λυκείου)

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΕΩΡ. ΚΑΤΣΟΥΛΗΣ
Πτυχιοῦχος Κλασσικῆς Φιλολογίας Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν
Μεταπτυχιακός τοῦ Τομέα Ἐπιστημῶν τῆς Ἀγωγῆς, 

«Ἐφηρμοσμένη Παιδαγωγική», Διδακτική - Προγράμματα Σπουδῶν, Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν
Ὑπ. Δρ. Κλασσικῆς Φιλολογίας Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν

LYSIAS_ORATIO_PRO_MANTITHEO_DE_IUDICIO_OPERUM_AD_GYMNASIUM

Τῶν τοίνυν ἄλλων στρατειῶν καὶ φρουρῶν οὐδεμιᾶς ἀπελείφθην πώποτε, ἀλλὰ πάντα τὸν χρόνον διατετέλεκα μετὰ τῶν πρώτων μὲν τὰς ἐξόδους ποιούμενος, μετὰ τῶν τελευταίων δὲ ἀναχωρῶν. καίτοι χρὴ τοὺς φιλοτίμως καὶ κοσμίως πολιτευομένους ἐκ τῶν τοιούτων σκοπεῖν, ἀλλ᾽ οὐκ εἴ τις κομᾷ, διὰ τοῦτο μισεῖν· τὰ μὲν γὰρ τοιαῦτα ἐπιτηδεύματα οὔτε τοὺς ἰδιώτας οὔτε τὸ κοινὸν τῆς πόλεως βλάπτει, ἐκ δὲ τῶν κινδυνεύειν ἐθελόντων πρὸς τοὺς πολεμίους ἅπαντες ὑμεῖς ὠφελεῖσθε. ὥστε οὐκ ἄξιον ἀπ᾽ ὄψεως, ὦ βουλή, οὔτε φιλεῖν οὔτε μισεῖν οὐδένα, ἀλλ᾽ ἐκ τῶν ἔργων σκοπεῖν· πολλοὶ μὲν γὰρ μικρὸν διαλεγόμενοι καὶ κοσμίως ἀμπεχόμενοι μεγάλων κακῶν αἴτιοι γεγόνασιν, ἕτεροι δὲ τῶν τοιούτων ἀμελοῦντες πολλὰ κἀγαθὰ ὑμᾶς εἰσιν εἰργασμένοι.

Διαβάστε Περισσότερα

Σχέδιο Διδασκαλίας: «Από την Κοινωνική Στρατηγική στην Εσωτερική Ελευθερία»

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΕΩΡ. ΚΑΤΣΟΥΛΗΣ

Πτυχιοῦχος Κλασσικῆς Φιλολογίας Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν
Μεταπτυχιακός τοῦ Τομέα Ἐπιστημῶν τῆς Ἀγωγῆς, «Ἐφηρμοσμένη Παιδαγωγική», Διδακτική - Προγράμματα Σπουδῶν, Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν
Ὑπ. Δρ. Κλασσικῆς Φιλολογίας Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν

PRUDENTIA_AMICITIA_VIRTUS

Κείμενο: Ισοκράτης, Προς Δημόνικον [24-28]

[24] Κανένα να μη κάμνης φίλον πρότου εξετάσης πώς έχει συμπεριφερθή προς τους παλαιούς του φίλους· διότι πρέπει να προβλέπης ότι θα συμπεριφερθή και προς σε, όπως συμπεριεφέρθη προς εκείνους. Να γίνεσαι μεν βραδέως φίλος, αφού δε γίνης φίλος να μένης πιστός εις την φιλίαν. Διότι είναι εξ ίσου απρεπές να μη έχης κανένα φίλον και να αλλάζης πολλούς φίλους συχνά. Να μη δοκιμάζης τους φίλους σου κατά τοιούτον τρόπον ώστε εκ της δοκιμής ταύτης να προέρχεται διά σε ζημία, μήτε όμως να θέλης να έχης τους φίλους σου αδοκιμάστους. Τούτο δε θα κατορθώσης, αν προσποιείσαι ενώπιον αυτών ότι έχεις ανάγκας τας οποίας δεν έχεις· [25] να ανακοινώνης εις αυτούς ζητήματα, τα οποία δύνανται να κοινολογηθούν, παρουσιάζων αυτά ως μυστικά· αν διαψευσθής εις τας ελπίδας σου, δεν θα υποστής εκ τούτου καμμίαν ζημίαν, εάν δε αι ελπίδες σου επιβεβαιωθούν, θα έχης ασφαλεστέραν γνώσιν του χαρακτήρος των φίλων σου. Να δοκιμάζης τους φίλους εις τας δυστυχίας και εις τους κοινούς κινδύνους· διότι τον μεν χρυσόν δοκιμάζομεν εις το πυρ, τους δε φίλους διακρίνομεν εις τας ατυχίας. Θα τηρήσης την αρίστην στάσιν απέναντι των φίλων σου, αν δεν περιμένης ούτοι να σου γνωρίσουν τας ανάγκας των, αλλ' αν αυθορμήτως έλθης εις βοήθειάν των, όταν αι περιστάσεις το επιβάλλουν.

Διαβάστε Περισσότερα

Η Ερμηνευτική των Αρχαίων Ελληνικών: Από το Γενικό στο Μερικό – Η Αρχιτεκτονική της Άριστης Απάντησης

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΕΩΡ. ΚΑΤΣΟΥΛΗΣ

Πτυχιοῦχος Κλασσικῆς Φιλολογίας Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν

Μεταπτυχιακός τοῦ Τομέα Ἐπιστημῶν τῆς Ἀγωγῆς, 

«Ἐφηρμοσμένη Παιδαγωγική», Διδακτική - Προγράμματα Σπουδῶν, Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν

Ὑπ. Δρ. Κλασσικῆς Φιλολογίας Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν

A generali ad particulare textus philosophici explicatio

Στη διδακτική πρακτική του μαθήματος των Αρχαίων Ελληνικών (Φιλοσοφικός Λόγος), η προσέγγιση των ερμηνευτικών ερωτήσεων αποτελεί συχνά το πεδίο όπου κρίνεται η κορυφαία βαθμολογική κλίμακα. Το σύνηθες σφάλμα των υποψηφίων είναι η «γραμμική διεκπεραίωση»: η μηχανική, δηλαδή, αναπαραγωγή των πληροφοριών του δοθέντος χωρίου, η οποία εγκλωβίζεται σε μια διευρυμένη μετάφραση. Η επιστημονική μεθοδολογία, ωστόσο, επιτάσσει μια εντελώς αντίθετη πορεία: **από το Γενικό στο Μερικό**. Μια ολοκληρωμένη και ακαδημαϊκά ώριμη απάντηση δεν μπορεί να είναι μονοκόμματη. Οφείλει να δομείται σε μια αυστηρή **τριμερή αρχιτεκτονική (3 παράγραφοι)**, η οποία αποδεικνύει στον διορθωτή ότι ο μαθητής κατέχει το φιλοσοφικό σύστημα του συγγραφέα και δεν παπαγαλίζει αποσπασματικά τμήματα. 

Διαβάστε Περισσότερα

Ο Οιδίποδας στο Instagram και η Στρατηγική της «Ξυπολησιάς»

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΕΩΡ. ΚΑΤΣΟΥΛΗΣ
Ὑπ. Δρ. Κλασσικῆς Φιλολογίας Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν

VERITAS_SUPER_VANITATEM_ET_TYPHUM

Ζούμε σε μια εποχή που υποφέρει από μια παράξενη μορφή «πνευματικού οιδήματος». Είμαστε όλοι «πρησμένοι» από πληροφορίες, από τίτλους σπουδών, από ψηφιακούς ακολούθους και από την ψευδαίσθηση ότι επειδή έχουμε πρόσβαση σε όλα τα δεδομένα του κόσμου, κατέχουμε και την αλήθεια του.

Διαβάστε Περισσότερα

Ἡμέρωσις Διανοίας: Δίων Χρυσόστομος και Ιωάννης Σιναΐτης

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΕΩΡ. ΚΑΤΣΟΥΛΗΣ

Πτυχιοῦχος Κλασσικῆς Φιλολογίας Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν
Μεταπτυχιακός τοῦ Τομέα Ἐπιστημῶν τῆς Ἀγωγῆς, «Ἐφηρμοσμένη
Παιδαγωγική», Διδακτική - Προγράμματα Σπουδῶν, Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν
Ὑπ. Δρ. Κλασσικῆς Φιλολογίας Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν

VINCIT_QUI_SE_VINCIT

Η Θηριομορφία του Πάθους και ο Ηράκλειος Άθλος της Καθάρσεως: Μια Συγκριτική Προσέγγιση μεταξύ του Λιβυκού Μύθου του Δίωνος Χρυσοστόμου και της Κλίμακος του Ιωάννου του Σιναΐτου

Διαβάστε Περισσότερα

Η Παλινωδία ως Παιδαγωγικό Μοντέλο: Από τη Θεία Αποκάλυψη στη Φιλοσοφική Ωρίμανση

του 

ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΓΕΩΡ. ΚΑΤΣΟΥΛΗ

- φιλολόγου

Μεταμόρφωση-Ψυχής-Σοφία-Από-Εμπειρία

Εισαγωγή: Η Κρίσιμη Στιγμή της Αναθεώρησης

Η Παλινωδία, ως έννοια που δηλώνει την ανάκληση ή την αναθεώρηση μιας προηγούμενης θέσης, διατρέχει τη γραμματεία και τη θεολογία, σηματοδοτώντας μια κομβική στιγμή πνευματικής ή ηθικής αλλαγής. Το παρόν συγκρίνει τις αιτίες της παλινωδίας σε πέντε εμβληματικές μορφές—τους Στησίχορο, Σαούλ/Παύλο, Άγιο Ευστάθιο, Λουκιανό και Δίωνα τον Χρυσόστομο—με στόχο να αναδείξει την παιδαγωγική αξία της εσωτερικής ωρίμανσης, ενός φαινομένου που εκπροσωπεί ο Δίων, ως υπόδειγμα για την κατανόηση της εξέλιξης των ιδεών.

Διαβάστε Περισσότερα

Καλλίμαχος: Επίγραμμα, Κυνήγι & Αισθητική της Επιδίωξης

του

ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΓΕΩΡ. ΚΑΤΣΟΥΛΗ

- φιλολόγου

"Venari est amare"

Το άρθρο που ακολουθεί αφορά στο επίγραμμα του Καλλιμάχου (Epigramma 27 ή 31 Pf.), το οποίο χρησιμοποιεί τη μεταφορά του κυνηγιού για να σχολιάσει τον έρωτα και την ποιητική θεωρία. Ακολουθεί το αρχαίο κείμενο (όπως διασώζεται στην Παλατινή Ανθολογία 12.118) και μια σύγχρονη απόδοσή του:

Διαβάστε Περισσότερα

Ελένη Ευριπίδη: Οι SOS Ερωτήσεις του Προλόγου (Γ' Γυμνασίου)

του

ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΓΕΩΡ. ΚΑΤΣΟΥΛΗ

- φιλολόγου

Helena et Teucer in Aegypto

Οι ερωτήσεις που ακολουθούν καλύπτουν τα πιο σημαντικά σημεία του Προλόγου της "Ελένης" του Ευριπίδη για τη Γ' Γυμνασίου, δομημένες κατά σειρά σπουδαιότητας (από τις πιο SOS προς τις λιγότερο SOS).

Διαβάστε Περισσότερα

Ελένη Ευριπίδη: Όλες οι SOS Ερωτήσεις Εισαγωγής Γ' Γυμνασίου!

του

ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΓΕΩΡ. ΚΑΤΣΟΥΛΗ

- φιλολ'ογου

SOS ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ Ελένη Γ' Γυμνασίου!

Η τραγωδία «Ελένη» του Ευριπίδη (412 π.Χ.) γράφτηκε κατά τη διάρκεια του Πελοποννησιακού Πολέμου, σε μια εποχή έντονης αμφισβήτησης και πνευματικής άνθησης λόγω των Σοφιστών. Ο Ευριπίδης, ως «από σκηνής φιλόσοφος», εισάγει ριζοσπαστικές καινοτομίες στο έργο του.

Διαβάστε Περισσότερα

Α ΤΡΙΜΗΝΟ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΕΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΥΠΙΔΗ (ΟΛΑ ΟΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΙΣ)

επιμέλεια

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΕΩΡ/ ΚΑΤΣΟΥΛΗΣ

- φιλόλογος

ΕΛΕΝΗ ΕΥΡΥΠΙΔΟΥ

Κείμενα από Μετάφραση:

Εισαγωγή στην τραγωδία του Ευριπίδη και στο έργο του. 

• Εἰσαγωγὴ στὸ ἔργο: Πληροφορίες γιὰ τὸν συγγραφέα, τὸν μῦθο τῆς Ἑλένης καὶ τὰ βασικὰ χαρακτηριστικὰ τῆς τραγωδίας. 

Μελέτη των πρώτων πράξεων της Ελένης, εστιάζοντας στην έκθεση της υπόθεσης και στην παρουσίαση των βασικών χαρακτήρων.

• Ἀνάλυση τοῦ προλόγου: Ἐξήγηση τοῦ σκηνικοῦ, τῶν χαρακτήρων καὶ τῆς ὑπόθεσης.
• Μελέτη τῆς πρώτης πράξης: Ἀνάλυση τῶν βασικῶν χαρακτήρων (Ἑλένη, Τεῦκρος) καὶ τῆς πλοκῆς.

Διαβάστε Περισσότερα

Α΄ Τρίμηνο Ὕλη Ἀρχαίων Ἑλληνικῶν Γ΄ Γυμνασίου: Ἀρχὲς Συντάξεως καὶ Οὐσιαστικά

επιμέλεια 

ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΓΕΩΡ. ΚΑΤΣΟΥΛΗ

- φιλολόγου

Α΄ Τρίμηνο Ὕλη Ἀρχαίων Ἑλληνικῶν Γ΄ Γυμνασίου: Ἀρχὲς Συντάξεως καὶ Οὐσιαστικά

Το πρώτο τρίμηνο επικεντρώνεται στην εισαγωγή των μαθητών σε πιο σύνθετες συντακτικές δομές και στη μελέτη της γραμματικής των ουσιαστικών.

Διαβάστε Περισσότερα

ΤΟ "ΔΙΣ ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΜΕΝΟΣ" ΤΟΥ ΛΟΥΚΙΑΝΟΥ

επιμέλεια

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΕΩΡ. ΚΑΤΣΟΥΛΗΣ

- φιλόλογος

«Δὶς κατηγορούμενος»

Το «Δὶς κατηγορούμενος» είναι ένα από τα πιο ενδιαφέροντα και αυτοαναφορικά έργα του Λουκιανού. Ξεχωρίζει γιατί προσφέρει μια ματιά στις δικές του καλλιτεχνικές ανησυχίες, τη σχέση του με τις λογοτεχνικές μορφές που επέλεξε και την παιχνιδιάρικη υπεράσπισή του ενάντια σε αντιλαμβανόμενες κριτικές.

Διαβάστε Περισσότερα