ΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΟΜΗΡΟΥ Α'1.


ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΕΡΜΗΣ


Η αρχαία ελληνική γλώσσα διαπερνά τους αιώνες ήρεμη και ισχυρή. Την γνωρίσαμε μέσα απ'την αττική διάλεκτο, εφόσον μόνη αυτή διασώθηκε ή μόνο αυτήν δέσωσαν  (κανείς ποτέ δεν θα μάθει). Προστέθηκε και η ινδοευρωπαϊκή θεωρία,  που παραποίησε την προϊστορία. Μπορεί τα θεμέλιά της θεωρίας αυτής να είναι σαθρά ,αλλά πετυχαν κάπως τον στόχο τους κι έτσι μειώθηκαν εκείνοι που ένιωσαν την ανάγκη να διερευνήσουν βαθύτερα στα ήδη βαθιά  μονοπάτια του χρόνου.
 Ο Όμηρος είναι ο επίσημος και μοναδικός σήμερα χωροχρόνος  όπου διασώθηκαν όσες πληροφορίες απ'την παλαιότερη εποχή  κατάφεραν να τρυπώσουν μέσα στους στίχους των δύο επών.  Ανάσες λέξεων απ'τις ελληνικές διαλέκτους ,κυρίως την δωρική -που επιβεβαιώνεται ως η αρχαιότερη- κυκλοφορούν ακόμα μέσα στα ομηρικά λόγια.  Έθιμα, παραδόσεις, τρόποι ενδυμασίας, φιλοξενίας, μάχης,  όπλων και ταξιδιών  ζωντνεύουν στην φαντασία μας . Στοιχεία απ'οσους επικούς κύκλους προηγήθηκαν μας δίνουν εικόνα και γνώμη για τους ήρωες,τους βασιλιάδες-άνακτες  και τ'ανάκτορα που χορήγησαν την ιδέα και την λάμψη ώστε να κατοικήσουν  πλέον  σ'αυτά οι νέοι βασιλιάδες-άνακτες  ,που ήταν  οι θεοί του Ομήρου ,που έγιναν θεοί της Ελλάδας,  θεοί του κόσμου .
 Ο Μέγας Αλέξανδρος αγάπησε τον Όμηρο και τον έκανε οδηγό του γιατί δεν υπήρχε τίποτα πιο παλιό,τίποτα πιο θεϊκό που θα του χάριζε υπερφυσικές δυνάμεις. Οι λέξεις,τα λόγια του Ομήρου είναι ποτισμένες με μυστικά γνώσης-μυστικά που είναι ικανά ν'αλλάξουν για πάντα την ψυχή και το μυαλό του ανθρώπου που επιλέγουν ν'αγγίξουν.
 Συγκέντρωσα κάποιες λέξεις-αυθόρμητα τις συγκέντρωσα- κι έπειτα  διαχώρισα κάποιες που θεώρησα πως η ερμηνεία τους είναι από μόνη της μια μικρή κοσμοθέαση. Σκέφτηκα να τις μοιραστώ και να παρουσιάζω εδώ κάποις απ'το  Α αρχίζοντας. Τις παρουσιάζω πάντως  μ'εναν δικό μου τρόπο :περισσότερο αυθόρμητο και όσο γίνεται λιγότερο τυπικό.
Αγάκλειτος :  (άγαν+ κλέος) είναι ο ξακουστός ,που έχει κερδίσει πολύ κλέος. Προφανώς θα έχει δώσει πολλούς αγώνες με νίκες-οπότε αγαπήθκε άγαν,όπως όλοι οι ξεχωριστοί-τουλάχιστον έτσι θ'άξιζε.
----
Αγάλλομαι : το γνωρίζουμε ότι σημαίνει χαίρομα,ευχαριστιέμαι. Πιο συγκεκριμένα όμως  σημαίνει χαίρομα με υπερηφάνεια. Και βέβαια δεν είναι κακό νά'ναι κανείς περήφανος όταν έχει λόγους να χαίρεται μετά τον κόπο του-κι ας ενοχλούνται οι άλλοι.
----
Αγαμέμνων: ο περίφημος αρχιστράτηγος ,ο  βασιλιάς των Μυκηνών, ο γιός του Ατρέα, ο εγγονός του Πέλοπα. Με τέτοιυς τίτλους πώς να μην είναι κανείς Αγαμέμνων; (άγαν +μίμνω)-που σημαίνει επιμένω πολύ,είμαι μεγαλόφρων,αλλά και ευσταθής και καρτεριός συνάμα.  Έτσι είναι-οφείλει να υπηρετεί καθείς τ' ωραίο όνομά του.
---
Αγάννιφος (άγαν+νίφω) : χιονοσκεπής Είναι το επίθετο του Ολύμπου. Σε πιο άλλο βουνό να έδινε κανείς έναν τόσο επιβλητικό χαρακτηρισμό αν όχι στο βουνό των θεών,το απόλυτο βουνό;
---
Αγανόφρων  (άγαν + φρην ) : αυτός που έχει γλυκιά διάθεση ,που είναι φιλόφρων πολύ κι επιεικής. Τόσο πολύ είχαν οξύνει την παρατηρητικότητα και την ενσυναίσθησή τους εκεινοι οι άνθρωποι που με μια λέξη, έναν χαρακτηρισμό μόνο μπορούσαν να ψυχογραφήσουν ένα άτομο.
---
Αγάρρος (άγαν+ρέω)  : αυτός που έχει ορμητικά νερά. Αυτό το επίθετο δόθηκε στον Ελλήσποντο. Επίθετο πού είναι ήχος ,εικόνα και ιδιότητα συνάμα.
----
Άγη: η άγη είναι το θαύμα και ο θαυμασμός-''άγη μ'έχει''=με κατέχει ο θαυμασμός. Απ'τις κορυφαίες στιγμές της ανθρώπινης ζωής.
---
Αγνός : άξιος θαυμασμού και συνεπώς ιερός. Θεωρώ πως είναι από τις πλέον διαυγείς λέξεις της γλώσσα μας.
---
Αγών :   ο όρος αγών στη αρχαία ελληνική δήλωνε τον τόπο συναγωγής,συνήθως μια πλατεία πριν απ'τους ναούς όπου συγκεντρώνονταν οι προσευχόμενοι άνθρωποι. Μπορεί και οι θεοί -λένε κάποιοι. Μπορεί, Ο καθένας έχει μερίδιο στον αγώνα. Και οι θεοί.
----
Αδάμας  ( α+δαμάζω ): είναι ο αδάμαστος, που δεν διασπάται ,δεν κατακτιέται. Είναι ο χαρακτήρας που χαράζει μα δεν χαράζεται. Ποτέ,από κανέναν.
----
Αεθλοφόρος : πιο όμορφη λέξη -θεωρώ -απ'τη λέξη  νικητής. Έτσι είναι. Πρέπει κανείς  να φέρει τους άθλους του  μονάχος. Και να τους υποφέρει ενίοτε. Έχουν κι οι νίκες ένα βάρος ειδικό.
----
Αήρ : ο κατώτερος και πυκνότερος αήρ,. Αυτή η ατμώδης σφαίρα που υπάρχει  για όλους μας. Η ατμόσφαιρα.
---
Αία : η γη -πατρίς αία =η πατρική γη. Σαν κραυγή βαθιά ηχεί. Μάλλον...ηχούσε.
----
Αιγαίων  : μ'αρέσει πολύ αυτό τόνομα. Είναι ένας θαλάσσιος εκατόγχειρος γίγαντας που συμβολίζει την τρικυμία της θάλασσας. Σίγουρα γιος του Ποσειδώνα.  Λέγεται πως οι άνθρωποι  του έδωσαν τ'όνομα Αιγαίων.  Για τους θεούς ήταν ο Βριάρεως. Ξέρω όμως πως οι καταλήξεις των ονομάτων σε -εω ήταν προϊστορικές. Αναρωτιέμαι ποιο νά 'ταν οι θεοί λοιπόν...
Με την εσκεμμένη  αφορμή αυτού του προβληματισμού θα δώσω το έναυσμα για να ρίξουμε μια διαφορετική ματιά  στα λόγια του Ομήρου. Κι αν αντεχουμε και θέλουμε,θα επανέλθω για την συνέχεια.


Επιθετικότητα:Παράγοντες που συντελούν στην εκδήλωση της


της Δρος Αριστονίκης Θεοδοσίου-Τρυφωνίδου
Φιλόλογος Ερμής
Η επιθετική συμπεριφορά των παιδιών, που αυξάνεται με ραγδαίους ρυθμούς και ανυπολόγιστες δυστυχώς συνέπειες, δεν γεννιέται από τη μια μέρα στην άλλη. Ποιοι είναι αυτοί οι παράγοντες, που φροντίζουν να καλλιεργήσουν αυτού του είδους τη συμπεριφορά;
Δεν είναι ένα ούτε δύο τα περιστατικά βίας από μαθητές σε μαθητές ή από μαθητές σε δασκάλους ή ακόμη και σε γονείς, που βγήκαν στο φως της δημοσιότητας και έγιναν τροφή για συζήτηση στη Βουλή, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, στα μέσα μαζικής ενημέρωσης κ.λπ. Οι αρμόδιοι τα χαρακτηρίζουν ως μεμονωμένα περιστατικά, οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί έχουν αντίθετη άποψη. Οι μαθητές από την άλλη μιλούν στα «κρυφά» και δεν αποκαλύπτουν τι πραγματικά συμβαίνει.
Πολλοί γονείς μαρτυρούν ότι τα παιδιά τους από βρέφη ήταν δύσκολα. Τα βρέφη και τα νήπια λειτουργούν συχνά επιθετικά στον τρόπο εκδήλωσης των επιθυμιών και των αναγκών τους. Η επιθετικότητα αυτή θεωρείται φυσιολογική και εντάσσεται στην ανώριμη ανάπτυξη των μηχανισμών αυτοελέγχου.
Σε όλα τα πολιτισμικά πλαίσια, η προσχολική και σχολική αγωγή δίνει έμφαση στην κοινωνικοποίηση και νοηματοδότηση των συμπεριφορών καθώς και στην ανάπτυξη αποδεκτών προτύπων συμπεριφοράς. Έτσι, δεν μπορεί κανείς να χαρακτηρίσει επιθετικά τα βρέφη ή τα νήπια. Η επιθετικότητα, αναφέρεται σε ενέργειες που αποσκοπούν να προκαλέσουν στους άλλους πόνο, τραύμα, ζημιά, άγχος. Κύριο χαρακτηριστικό της επιθετικής συμπεριφοράς είναι η πρόθεση, η επιθυμία να προκληθεί ζημιά στον άλλον.
Υπάρχει μια διάκριση ανάμεσα στην εχθρική επιθετικότητα και στη συντελεστική επιθετικότητα.
Εχθρική επιθετικότητα έχουμε όταν υπάρχει απρόκλητη διάθεση και πρόθεση για να προκληθεί ζημιά στον άλλο, ενώ συντελεστική επιθετικότητα υπάρχει όταν προκαλείται ζημιά στους άλλους, αλλά μοιάζει περισσότερο ως μέσο άμυνας. Η επιθετικότητα έχει τρεις βασικούς τύπους: τον αλλοτιμωρητικό, στον οποίο θεωρώ υπεύθυνο τον άλλον, τον αυτοτιμωρητικό, στον οποίο αναζητώ την ευθύνη μέσα μου και την αμυντική ατιμωρησία, όπου δεν φταίει κανείς». Η παιδική επιθετικότητα έχει εφτά μορφές: τον θυμό, το μίσος, την παρανοϊκή εχθρότητα, τα σκωπτικά πειράγματα, την αισχρολογία, τη θεατρική μονοπώληση της προσοχής των άλλων και την ομαδική εχθρότητα.
Έρευνες στον τομέα της εξελικτικής και σχολικής ψυχολογίας αναφέρουν πως οι αρνητικές οικογενειακές εμπειρίες στην παιδική ηλικία μπορεί να σχετίζονται με την ανάπτυξη συμπεριφορικών δυσκολιών στην πορεία του παιδιού. Με τον όρο "αρνητικές εμπειρίες στην παιδική ηλικία", μπορούμε να εννοήσουμε την ελλιπή επίβλεψη των παιδιών, την αυστηρή πειθαρχία, τις σκληρές τιμωρίες, την αντιφατικότητα στη συμπεριφορά των γονέων, τις ψυχικές διαταραχές των γονιών, τις συχνές γονεϊκές συγκρούσεις.

Η σκληρή πειθαρχία που μπορεί να επιβάλουν οι γονείς στα παιδιά είναι ο πιο συχνός παράγοντας κινδύνου για την ανάπτυξη εναντιωματικής, επιθετικής ή υπερκινητικής συμπεριφοράς στα παιδιά. Άλλος ένας παράγοντας είναι η χρήση σωματικών και επιθετικών μορφών τιμωρίας από την πλευρά των γονιών. Τα χαμηλά ποσοστά γονεϊκής τρυφερότητας και η χαμηλή συναισθηματική εμπλοκή ή ψυχρότητα των γονιών, οι κακές ή ανύπαρκτες σχέσεις των μελών της οικογένειας μπορεί να σχετίζονται με την ανάπτυξη εναντιωματικής συμπεριφοράς στη σχολική ηλικία.
Ένας ακόμη παράγοντας, αυτός της επικριτικής και απορριπτικής στάσης των γονιών προς τα παιδιά προσχολικής ηλικίας, φάνηκε να σχετίζεται με την εκδήλωση επιθετικών συμπεριφορών. Επιπλέον παράγοντες, όπως φτωχές επικοινωνιακές δεξιότητες των γονιών, συχνοί καβγάδες και έντονες συγκρούσεις του ζευγαριού, σωματική, λεκτική και ψυχολογική κακοποίηση, παραβατικότητα των γονιών, απουσία τού ενός εκ των δύο γονέων μπορεί να συμβάλουν στην εμφάνιση επιθετικών συμπεριφορών στα παιδιά. Τα παιδιά που έχουν βιώσει αυτές τις αρνητικές εμπειρίες πολλές φορές μεταφέρουν τα κακά πρότυπα συμπεριφοράς στις αλληλεπιδράσεις τους με τους συνομήλικούς τους.
Όπως δείχνουν οι έρευνες και όπως γνωρίζουμε οι περισσότεροι, οι προβληματικές συμπεριφορές εκδηλώνονται πιο συχνά όταν υπάρχουν προβλήματα στο σπίτι, σαν κι αυτά που αναφέρθηκαν πιο πάνω. Αν όμως δεν υπάρχουν θέματα κακοποίησης ή έλλειψης τρυφερότητας ή επικοινωνίας κ.λπ αλλά υπάρχει επιθετική συμπεριφορά στο παιδί, τότε τι μπορεί να συμβαίνει; Ενδεχομένως κάποιες στάσεις των γονέων να δημιουργούν είτε τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη επιθετικών συμπεριφορών των παιδιών είτε να ενισχύουν την ιδιοσυγκρασιακή τάση των παιδιών προς την εκδήλωση επιθετικών συμπεριφορών.
Αν π.χ. δεν υπάρχουν όρια σε ένα σπίτι, τότε αυτό θα μπερδέψει τα παιδιά, θα τα κάνει αδύναμα στο να ελέγξουν τον εαυτό τους και παρορμητικά. Αυτή η αδυναμία τούς προκαλεί άγχος, με αποτέλεσμα να κλιμακωθούν οι αντιδραστικές συμπεριφορές. Υπάρχουν όμως και οι περιπτώσεις πολύ δύσκολων παιδιών, τα οποία έχουν γεννηθεί με μια δύσκολη ιδιοσυγκρασία, που είναι δύσκολη στον χειρισμό της από τους γονείς. Σε κάθε περίπτωση, όμως, όταν διακριθεί η επιθετικότητα σε ένα παιδί θα πρέπει οι γονείς να λάβουν κάποια μέτρα, ώστε να αποφευχθούν τα χειρότερα που μπορεί να συμβούν.
Η επιθετικότητα έχει πολλά πρόσωπα και πολλά χαρακτηριστικά γνωρίσματα όπως η ένταση, η διάρκεια, ο στόχος, τα κίνητρα, τα συναισθήματα αλλά και νευρολογικοί και γνωστικοί μηχανισμοί συνδυάζονται μεταξύ τους και αλληλεπιδρούν. Η διατήρηση επιθετικών μορφών συμπεριφοράς σε ακραίο βαθμό υποδηλώνει αποτυχία της διαδικασίας της κοινωνικοποίησης.
Πώς διακρίνουμε την επιθετικότητα;
Υπάρχουν τρεις κόκκινες ενδείξεις για το πώς μπορούμε να διαγνώσουμε την επιθετικότητα
1. Υπεραντίδραση: το παιδί μας αντιδρά πέραν πάσης αναλογίας.

2. Καταφεύγει συχνά σε πράξεις σκληρότητας.

3. Στοιχεία εχθρότητας.

Από έρευνες διαφαίνεται ότι παιδιά που εκδηλώνουν προβλήματα συμπεριφοράς παρουσιάζουν κάποια, ή όλα, από τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:
· Αδυναμία να μαθαίνουν, η οποία δεν οφείλεται σε προβλήματα υγείας ή διανοητικές και αισθητηριακές διαταραχές.
· Αδυναμία να δημιουργούν και να διατηρούν ικανοποιητικές διαπροσωπικές σχέσεις.
· Ακατάλληλες μορφές συμπεριφοράς κάτω από φυσιολογικές συνθήκες.
· Γενικευμένο και επίμονο αίσθημα δυσφορίας ή καταθλιπτική διάθεση.

Παιδιά με τέτοια χαρακτηριστικά, αν δεν βοηθηθούν, είναι πιθανό να αναπτύξουν σοβαρές παρεκκλίσεις, όπως εγκατάλειψη του σχολείου, παραβατικές αντικοινωνικές συμπεριφορές, ψυχολογικές διαταραχές, αντικοινωνική συμπεριφορά. Οι διαταραχές συμπεριφοράς στην παιδική ηλικία φαίνεται να συνδέονται σε υψηλά ποσοστά με σοβαρή προβληματική γονική λειτουργία.
Έχει διαπιστωθεί πως τα επιθετικά παιδιά χαρακτηρίζονται από εχθρική προκατάληψη και τάση να αποδίδουν εχθρική πρόθεση στους άλλους. Αφού ερμηνεύουν ουδέτερα ερεθίσματα ως ενδείξεις πρόκλησης. Αυτά τα παιδιά συνήθως έχουν έντονο εγωκεντρισμό, ανώριμη σκέψη, περιορισμένες ικανότητες εσωτερίκευσης κανόνων και κοινωνικών προτύπων, αδυναμία ελέγχου παρορμήσεων, έντονες ψυχικές συγκρούσεις, χαμηλή αυτοεκτίμηση. Ακόμη έχει φανεί από την έρευνα ότι τα παιδιά που εκδηλώνουν εκφοβιστικές συμπεριφορές εναντίον άλλων παιδιών έχουν πολλά κοινά με την ομάδα των επιθετικών παιδιών. Τα κοινά χαρακτηριστικά είναι η θερμόαιμη ιδιοσυγκρασία, η αντιδραστικότητα, η διαστρεβλωμένη αντίληψη εαυτού, η χρήση εχθρικού λεξιλογίου, ανασφάλεια, αμφιθυμία, περιορισμένες διαπροσωπικές δεξιότητες, έλλειψη διάθεσης για κοινωνική προσέγγιση και θετική συνδιαλλαγή, ροπή σε παρορμητικές συμπεριφορές, μη λεκτικοποίηση συναισθημάτων.


ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΑΝΘΡ/ΚΩΝ ΣΠΟΥΔ. - ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ IV (ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ 2018)


ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ
4ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΘΕΜΑΤΑ


Διδαγμένο κείμενο

α) Ἀριστοτέλους Πολιτικὰ Γ 1, 1-2
Τῷ περὶ πολιτείας ἐπισκοποῦντι, καὶ τίς ἑκάστη καὶ ποία τις, σχεδὸν πρώτη σκέψις περὶ πόλεως ἰδεῖν, τί ποτέ ἐστιν ἡ πόλις. Νῦν γὰρ ἀμφισβητοῦσιν, οἱ μὲν φάσκοντες τὴν πόλιν πεπραχέναι τὴν πρᾶξιν, οἱ δ’ οὐ τὴν πόλιν ἀλλὰ τὴν ὀλιγαρχίαν ἢ τὸν τύραννον· τοῦ δὲ πολιτικοῦ καὶ τοῦ νομοθέτου πᾶσαν ὁρῶμεν τὴν πραγματείαν οὖσαν περὶ πόλιν, ἡ δὲ πολιτεία τῶν τὴν πόλιν οἰκούντων ἐστὶ τάξις τις. Ἐπεὶ δ’ ἡ πόλις τῶν συγκειμένων, καθάπερ ἄλλο τι τῶν ὅλων μὲν συνεστώτων δ’ ἐκ πολλῶν μορίων, δῆλον ὅτι πρότερον ὁ πολίτης ζητητέος· ἡ γὰρ πόλις πολιτῶν τι πλῆθός ἐστιν. Ὥστε τίνα χρὴ καλεῖν πολίτην καὶ τίς ὁ πολίτης ἐστὶ σκεπτέον. Καὶ γὰρ ὁ πολίτης ἀμφισβητεῖται πολλάκις· οὐ γὰρ τὸν αὐτὸν ὁμολογοῦσι πάντες εἶναι πολίτην· ἔστι γάρ τις ὃς ἐν δημοκρατίᾳ πολίτης ὢν ἐν ὀλιγαρχίᾳ πολλάκις οὐκ ἔστι πολίτης.

β) Ἀριστοτέλους Πολιτικὰ Γ 7, 1-3/5
Ύστερα από όσα είπαμε δίνοντας όλες τις απαραίτητες εξηγήσεις για τα θέματα που μας απασχόλησαν, σειρά στη διερεύνησή μας έχει τώρα το θέμα των πολιτευμάτων, να δούμε πόσα είναι και ποια η φύση του καθενός τους. Και πρώτα, βέβαια, τα ορθά· γιατί οι παρεκκλίσεις και οι διαστρεβλώσεις θα γίνουν φανερές μόλις θα έχουν καθοριστεί τα ορθά πολιτεύματα. Επειδή όταν λέμε "πολίτευμα" εννοούμε "αρχή, το σώμα δηλαδή που ασκεί τη διακυβέρνηση στην πόλη", και η "κυβέρνηση" είναι η ύψιστη αρχή στις πόλεις, αναγκαστικά η ύψιστη αρχή θα είναι ή ένα μόνο άτομο ή λίγα άτομα ή το σύνολο των πολιτών. Όταν λοιπόν ο ένας ή οι λίγοι ή το πλήθος ολόκληρο ασκούν την εξουσία για την εξυπηρέτηση του κοινού συμφέροντος, αυτά τα πολιτεύματα δεν μπορεί παρά να είναι ορθά· όταν, αντίθετα, η εξουσία ασκείται για την εξυπηρέτηση του ιδιαίτερου συμφέροντος είτε του ενός είτε των λίγων είτε του πλήθους, τα πολιτεύματα αυτά είναι παρεκκλίσεις και διαστρεβλώσεις των ορθών. Γιατί ή το όνομα του πολίτη δεν πρέπει να δίνεται σε ανθρώπους που είναι κατά το πολίτευμα μέλη της πόλης (ενν. μια και δεν λαμβάνονται υπόψη τα δικαιώματά τους), ή (ενν. αν τους δίνεται το όνομα του πολίτη) πρέπει να έχουν το μερτικό τους στα πλεονεκτήματα που ανήκουν στα μέλη της πόλης. Συνηθίζουμε λοιπόν να ονομάζουμε: "βασιλεία" τη μοναρχία που αποβλέπει στο κοινό συμφέρον και "αριστοκρατία" το πολίτευμα στο οποίο τη διακυβέρνηση ασκούν λίγα (περισσότερα του ενός) άτομα (το όνομα οφείλεται είτε στο ότι κυβερνούν οι άριστοι είτε στο ότι ασκούν την εξουσία αποβλέποντας σε ό,τι είναι άριστο για την πόλη και για τα μέλη της)· όταν, τέλος, κυβερνά ο λαός αποβλέποντας στο κοινό συμφέρον, αυτό το πολίτευμα (στα αρχαία ελληνικά: αυτή η πολιτεία) πήρε το όνομα "πολιτεία", μια λέξη που είναι κοινή για όλα τα πολιτεύματα (στα αρχαία ελληνικά: για όλες τις πολιτείες). ... Παρεκκλίσεις και διαστρεβλώσεις των πολιτευμάτων που αναφέραμε είναι: της βασιλείας η "τυραννία", της αριστοκρατίας η "ολιγαρχία", της πολιτείας η "δημοκρατία". Η τυραννία είναι, πράγματι, μια μοναρχία που υπηρετεί το συμφέρον του μονάρχη, η ολιγαρχία υπηρετεί το συμφέρον των πλουσίων και η δημοκρατία το συμφέρον των απόρων, κανένα όμως από τα πολιτεύματα αυτά δεν υπηρετεί το συμφέρον του συνόλου των πολιτών.


ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΑΝΘΡ/ΚΩΝ ΣΠΟΥΔ. - ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ III (ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ 2018)


ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΟΜΑΔΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ
3ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΘΕΜΑΤΑ


Διδαγμένο κείμενο
Ἀριστοτέλους Ἠθικὰ Νικομάχεια Β6, 10-16

Οἷον καὶ φοβηθῆναι καὶ θαρρῆσαι καὶ ἐπιθυμῆσαι καὶ ὀργισθῆναι καὶ ἐλεῆσαι καὶ ὅλως ἡσθῆναι καὶ λυπηθῆναι ἔστι καὶ μᾶλλον καὶ ἧττον, καὶ ἀμφότερα οὐκ εὖ· τὸ δ' ὅτε δεῖ καὶ ἐφ' οἷς καὶ πρὸς οὓς καὶ οὗ ἕνεκα καὶ ὡς δεῖ, μέσον τε καὶ ἄριστον, ὅπερ ἐστὶ τῆς ἀρετῆς. Ὁμοίως δὲ καὶ περὶ τὰς πράξεις ἔστιν ὑπερβολὴ καὶ ἔλλειψις καὶ τὸ μέσον. Ἡ δ' ἀρετὴ περὶ πάθη καὶ πράξεις ἐστίν, ἐν οἷς ἡ μὲν ὑπερβολὴ ἁμαρτάνεται καὶ ψέγεται καὶ ἡ ἔλλειψις, τὸ δὲ μέσον ἐπαινεῖται καὶ κατορθοῦται· ταῦτα δ' ἄμφω τῆς ἀρετῆς. Μεσότης τις ἄρα ἐστὶν ἡ ἀρετή, στοχαστική γε οὖσα τοῦ μέσου.
Ἔτι τὸ μὲν ἁμαρτάνειν πολλαχῶς ἔστιν (τὸ γὰρ κακὸν τοῦ ἀπείρου, ὡς οἱ Πυθαγόρειοι εἴκαζον, τὸ δ' ἀγαθὸν τοῦ πεπερασμένου), τὸ δὲ κατορθοῦν μοναχῶς (διὸ καὶ τὸ μὲν ῥᾴδιον τὸ δὲ χαλεπόν, ῥᾴδιον μὲν τὸ ἀποτυχεῖν τοῦ σκοποῦ, χαλεπὸν δὲ τὸ ἐπιτυχεῖν)· καὶ διὰ ταῦτ' οὖν τῆς μὲν κακίας ἡ ὑπερβολὴ καὶ ἡ ἔλλειψις, τῆς δ' ἀρετῆς ἡ μεσότης·
ἐσθλοὶ μὲν γὰρ ἁπλῶς, παντοδαπῶς δὲ κακοί.
Ἔστιν ἄρα ἡ ἀρετὴ ἕξις προαιρετική, ἐν μεσότητι οὖσα τῇ πρὸς ἡμᾶς, ὡρισμένη λόγῳ καὶ ᾧ ἂν ὁ φρόνιμος ὁρίσειεν. Μεσότης δὲ δύο κακιῶν, τῆς μὲν καθ' ὑπερβολὴν τῆς δὲ κατ' ἔλλειψιν· καὶ ἔτι τῷ τὰς μὲν ἐλλείπειν τὰς δ' ὑπερβάλλειν τοῦ δέοντος ἔν τε τοῖς πάθεσι καὶ ἐν ταῖς πράξεσι, τὴν δ' ἀρετὴν τὸ μέσον καὶ εὑρίσκειν καὶ αἱρεῖσθαι.


Διαγώνισμα Λατινικῶν Α’ (ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ 2018)


1o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ
Λατινικά Ομάδας Προσανατολισμού Ανθρωπιστικών Σπουδών
1ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΘΕΜΑΤΑ
(ΚΕΦ. 3-7)


Α. Να μεταφράσετε τα παρακάτω αποσπάσματα:
Cepheus et Cassiope Andromedam filiam habent. Cassiope, superba forma sua, cum
Nymphis se comparat.
Silius animum tenerum habebat. Gloriae Vergili studebat ingeniumque eius fovebat.
Eum ut puer magistrum honorabat. Monumentum eius, quod Neapoli iacebat, pro
templo habebat.
In ea civitate, quam leges continent, boni viri libenter leges servant. Lex enim est
fundamentum libertatis, fons aequitatis. Mens et animus et consilium et sententia
civitatis posita est in legibus.
Legatos omnes frumentum in castra importare iubet. Milites his verbis admonet:
«Hostes adventare audio; speculatores nostri eos prope esse nuntiant. Vim hostium
cavere debetis; hostes enim de collibus advolare solent et caedem militum perpetrare
possunt».
Μονάδες 40


ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΑΝΘΡ/ΚΩΝ ΣΠΟΥΔ. - ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ II (ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ 2018)


ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΟΜΑΔΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ
2ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΘΕΜΑΤΑ


Διδαγμένο κείμενο
Πλάτωνος Πολιτεία 519Β-520Α

Ἡμέτερον δὴ ἔργον, ἦν δ’ ἐγώ, τῶν οἰκιστῶν τάς τε βελτίστας φύσεις ἀναγκάσαι ἀφικέσθαι πρὸς τὸ μάθημα ὃ ἐν τῷ πρόσθεν ἔφαμεν εἶναι μέγιστον, ἰδεῖν τε τὸ ἀγαθὸν καὶ ἀναβῆναι ἐκείνην τὴν ἀνάβασιν, καὶ ἐπειδὰν ἀναβάντες ἱκανῶς ἴδωσι, μὴ ἐπιτρέπειν αὐτοῖς ὃ νῦν ἐπιτρέπεται.
Τὸ ποῖον δή;
Τὸ αὐτοῦ, ἦν δ’ ἐγώ, καταμένειν καὶ μὴ ἐθέλειν πάλιν καταβαίνειν παρ’ ἐκείνους τοὺς δεσμώτας μηδὲ μετέχειν τῶν παρ’ ἐκείνοις πόνων τε καὶ τιμῶν, εἴτε φαυλότεραι εἴτε σπουδαιότεραι.
Ἔπειτ’, ἔφη, ἀδικήσομεν αὐτούς, καὶ ποιήσομεν χεῖρον ζῆν, δυνατὸν αὐτοῖς ὂν ἄμεινον;
Ἐπελάθου, ἦν δ’ ἐγώ, πάλιν, ὦ φίλε, ὅτι νόμῳ οὐ τοῦτο μέλει, ὅπως ἕν τι γένος ἐν πόλει διαφερόντως εὖ πράξει, ἀλλ’ ἐν ὅλῃ τῇ πόλει τοῦτο μηχανᾶται ἐγγενέσθαι, συναρμόττων τοὺς πολίτας πειθοῖ τε καὶ ἀνάγκῃ, ποιῶν μεταδιδόναι ἀλλήλοις τῆς ὠφελίας ἣν ἂν ἕκαστοι τὸ κοινὸν δυνατοὶ ὦσιν ὠφελεῖν καὶ αὐτὸς ἐμποιῶν τοιούτους ἄνδρας ἐν τῇ πόλει, οὐχ ἵνα ἀφιῇ τρέπεσθαι ὅπῃ ἕκαστος βούλεται, ἀλλ’ ἵνα καταχρῆται αὐτὸς αὐτοῖς ἐπὶ τὸν σύνδεσμον τῆς πόλεως.
Ἀληθῆ, ἔφη· ἐπελαθόμην γάρ.
Σκέψαι τοίνυν, εἶπον, ὦ Γλαύκων, ὅτι οὐδ’ ἀδικήσομεν τοὺς παρ’ ἡμῖν φιλοσόφους γιγνομένους, ἀλλὰ δίκαια πρὸς αὐτοὺς ἐροῦμεν, προσαναγκάζοντες τῶν ἄλλων ἐπιμελεῖσθαί τε καὶ φυλάττειν.


Ἀναστάσιμο Φῶς


Ιερεύς Γεώργιος Προμπονάς*



Ήταν φώτα χίλια φώτα
μα δεν ήτανε το φως.
(Βερίτης)

Ποικιλόμορφα ανθρώπινα φώτα ,αλλά ανάμεσα τους όμως δεν ήταν αυτό το Υπέρλαμπρο Ανέσπερο Άκτιστο Φως της Ανάστασης, που αναζητούσε ο Βερίτης . Αυτό το μοναδικό στο είδος Του, που ξεπήδησε μέσα από ένα τάφο πριν από δυο χιλιάδες χρόνια ,έδειξε και φώτισε το δρόμο στον άνθρωπο προς την τελειότητα .Προς την επαναφορά του στην πρωτινή προνομιακή του κατάσταση έναντι της υπόλοιπης Δημιουργίας. Προς την αποκατάσταση του μέσα στο θαύμα της. Αυτός το Φως διέλυσε το σκοτάδι της άγνοια ως προς το ποιος είναι και ποια είναι η θέση του μέσα σ’ αυτή .Του υπέδειξε τον τρόπο, πώς να βοηθήσει το καλό στο πόλεμο του με το κακό ,για να θριαμβεύσει επ’ αυτού. Του υπέδειξε τη μέθοδο πώς να εξασφαλίζει την ψυχική, γαλήνη , ευτυχία, , ευφροσύνη ,και αγαλλίαση .