Η ιστορία του σχεδίου του Δεινοκράτη για τον Άθω είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά επεισόδια της αρχαίας αρχιτεκτονικής. Σύμφωνα με τον Ρωμαίο αρχιτέκτονα Βιτρούβιο, ο Δεινοκράτης, ένας αρχιτέκτονας που έζησε την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου, παρουσίασε στον Μακεδόνα βασιλιά μια φιλόδοξη ιδέα: να μεταμορφώσει ολόκληρο το όρος Άθως σε μια τεράστια ανθρώπινη μορφή. Στο αριστερό χέρι αυτής της μορφής θα κατασκευαζόταν μια μεγάλη οχυρωμένη πόλη, ενώ στο δεξί θα υπήρχε ένα μεγάλο αγγείο, το οποίο θα συγκέντρωνε τα νερά των ρευμάτων του βουνού και θα τα οδηγούσε προς τη θάλασσα.
Ο Αλέξανδρος εντυπωσιάστηκε από τη σύλληψη του αρχιτέκτονα και εξέτασε την πρόταση, θέτοντας όμως ένα πρακτικό ερώτημα: θα μπορούσαν οι γύρω περιοχές να παράγουν αρκετά σιτηρά για να συντηρούν τους κατοίκους μιας τόσο μεγάλης πόλης; Όταν έγινε σαφές ότι η πόλη θα εξαρτιόταν σε σημαντικό βαθμό από την εισαγωγή τροφίμων μέσω θαλάσσης, ο βασιλιάς απέρριψε την ιδέα. Ο Βιτρούβιος παρουσιάζει έτσι μια διάκριση ανάμεσα στην εντυπωσιακή αρχιτεκτονική σύλληψη και στην καταλληλότητα του τόπου για την ίδρυση μιας πόλης.
