ἈΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ: Ἠθικά Νικομάχεια (Β 1, 1-3) (ΚΡΙΤΗΡΙΟΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΩΣ)

 

Ενότητα 1η

(Β 1, 1-3)

Διανοητική και ηθική αρετή. 

Ταιριάζει στη φύση μας η ηθική αρετή;

ἐπιμελεία τοῦ

ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΓΕΩΡ. ΚΑΤΣΟΥΛΗ

-πτυχιούχου κλασσικῆς φιλολογίας

πανεπιστημίου Ἀθηνῶν

-μεταπτυχιακοῦ ἐφηρμοσμένης παιδαγωγικῆς

πανεπιστημίου Ἀθηνῶν

 

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ - ΗΘΙΚΑ ΝΙΚΟΜΑΧΕΙΑ Ενότητα 1η (Β 1, 1-3) - Διανοητική και ηθική

Διττῆς δὴ τῆς ἀρετῆς οὔσης, τῆς μὲν διανοητικῆς τῆς δὲ ἠθικῆς, ἡ μὲν διανοητικὴ τὸ πλεῖον ἐκ διδασκαλίας ἔχει καὶ τὴν γένεσιν καὶ τὴν αὔξησιν, διόπερ ἐμπειρίας δεῖται καὶ χρόνου, ἡ δ’ ἠθικὴ ἐξ ἔθους περιγίνεται, ὅθεν καὶ τοὔνομα ἔσχηκε μικρὸν παρεκκλῖνον ἀπὸ τοῦ ἔθους. Ἐξ οὗ καὶ δῆλον ὅτι οὐδεμία τῶν ἠθικῶν ἀρετῶν φύσει ἡμῖν ἐγγίνεται· οὐθὲν γὰρ τῶν φύσει ὄντων ἄλλως ἐθίζεται, οἷον ὁ λίθος φύσει κάτω φερόμενος οὐκ ἂν ἐθισθείη ἄνω φέρεσθαι, οὐδ’ ἂν μυριάκις αὐτὸν ἐθίζῃ τις ἄνω ῥιπτῶν, οὐδὲ τὸ πῦρ κάτω, οὐδ’ ἄλλο οὐδὲν τῶν ἄλλως πεφυκότων ἄλλως ἂν ἐθισθείη. Οὔτ’ ἄρα φύσει οὔτε παρὰ φύσιν ἐγγίνονται αἱ ἀρεταί, ἀλλὰ πεφυκόσι μὲν ἡμῖν δέξασθαι αὐτάς, τελειουμένοις δὲ διὰ τοῦ ἔθους.

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ:

1. Ποια στοιχεία του κειμένου στηρίζουν την θέσιν ότι ο Αριστοτέλης είναι εμπειρικός φιλόσοφος;

(Εμπειρικός: θετικός, με επιστημονικήν – και κατά συνέπειαν λογικήν – σκέψιν)

Μονάδες 15

2. Σύμφωνα με τον Αριστοτέλη, οι αρετές δεν είναι «φύσει» στοιχεία αλλά διδάσκονται. Μπορεί η θέσις αυτή ν’ αποτελέση επιχείρημα – απόδειξις του ότι η οργάνωσις εις κοινωνίας είναι ύψιστον αγαθόν;

Μονάδες 15

3. α) Ποια είναι τα κύρια γνωρίσματα της Β’ περιόδου της φιλοσοφικής δραστηριότητος του Αριστοτέλους;

     β) Ποια είναι η άποψις του Αριστοτέλους ως προς:

·        τας δυνατότητας γνώσεως των αγεννήτων και αφθάρτων όντων;

·        τί προϋποθέτει η γνώσις των όντων που μετέχουν εις την γένεσιν και φθορά;

·        ποιό είναι το κέρδος από την μελέτη των όντων που μετέχουν εις την γένεσιν και την φθοράν;

Μονάδες 10

4. διανοητικῆς, πλεῖον, δῆλον, φύσει, ὄντων, λίθος, ῥιπτῶν, πῦρ, τελειουμένοις: Με λέξεις που σχετίζονται ετυμολογικώς με τας ανωτέρω και είναι εύχρησται εις την νέαν ελληνικήν γλώσσαν να γραφούν προτάσεις.

Μονάδες 10