Βιβλίο τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ: Ἐρευνητικαί Ἐργασίαι (PROJECT)



ἐπιμελεία τοῦ
ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΓΕΩΡ. ΚΑΤΣΟΥΛΗ

-Πτυχιούχου Κλασσικῆς Φιλολογίας
Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν




ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΕΡΜΗΣ




Το project, ή ερευνητική εργασία

Θα μπορούσε να χαρακτηριστεί μια ομαδική «μίνι πτυχιακή εργασία» με επιβλέποντα τον υπεύθυνο εκπαιδευτικό και συμμετέχοντες όλους τους μαθητές ενός τμήματος. Το εκπαιδευτικό αυτό εργαλείο εντάσσεται στη φιλοσοφία του “Νέου Σχολείου”, η οποία θεωρεί τους μαθητές ως μικρούς «επιστήμονες-ερευνητές». Αποσκοπεί να οδηγήσει τους μαθητές σε νέες και ενδιαφέρουσες αναζητήσεις, προβληματισμούς και απαντήσεις, μέσα από μια συλλογική πλέον δραστηριότητα.

Η ομάδα υπερέχει του ατόμου αν και τα άτομα διαμορφώνουν την ομάδα.



Η εποχή μας λόγω των μεγάλων και πολύπλευρων επικοινωνιακών της δυνατοτήτων επέβαλε ένα νέο τρόπο έρευνας, λύσης προβλημάτων, παραγωγής γνώσης κλπ που δεν εξαρτάται τόσο πολύ από την αυθεντία του ατόμου όσο από την σύνθεση και την ποιότητα μιας ομάδας.

Το θέμα επιλέγεται ύστερα από συζήτηση με τον σύλλογο καθηγητών και τους μαθητές του τμήματος και επιδιώκεται μια διερευνητική προσέγγισή του με τεκμηριωμένες προτάσεις και απαντήσεις. Έτσι οι μαθητές θα καλλιεργήσουν δεξιότητες, ταλέντα και πτυχές του χαρακτήρα τους πολύ καλύτερα σε σχέση με τον παραδοσιακό μονοδιάστατο εκπαιδευτικό τρόπο.

Στόχοι και σκοπός

Η νέα αυτή εκπαιδευτική διαδικασία έχει για τους μαθητές, τους εξής σαφείς στόχους:

· Να αναλύουν ένα ερευνητικό θέμα σε άλλα επιμέρους μικρότερα.
· Να κατασκευάζουν ερωτήσεις ανοικτού και κλειστού ορίζοντα.
· Να καταγράφουν ιδέες.
· Να οργανώνουν ιδέες και ερωτήσεις σε ομάδες με κοινό θέμα.
· Να επωμίζονται ευθύνες για συγκεκριμένα βήματα προόδου προς τον στόχο του project.
· Να ολοκληρώνουν συγκεκριμένα μέρη σε συγκεκριμένο χρόνο, βρίσκοντας πληροφορίες και απαντήσεις σε ερωτήματα, με επιστημονικά καταχωρημένες πηγές- βιβλιογραφία και επίσημα στοιχεία.
· Να μπορούν να καταλάβουν αν κάτι είναι ή όχι συνεισφορά και απάντηση στο συγκεκριμένο θέμα.
· Να συνεργάζονται με άλλους για κοινό στόχο.
· Να συναγωνίζονται με άλλες ομάδες και να προσπαθούν περισσότερο για να πετύχουν τον στόχο τους καλύτερα.
· Να γράφουν ξεκάθαρα τις ιδέες και τις απόψεις τους για κάθε θέμα.
· Να αναρωτιούνται πως θα κάνουν καλύτερο κάτι που ήδη έχουν κάνει άλλοι.
· Να βάζουν χρονικά όρια και να τα τηρούν.
· Να παρουσιάζουν τελικά τα αποτελέσματα με τον καλύτερο τρόπο.

Πρόκειται τελικά, για σημαντική εκπαιδευτική καινοτομία, για τα δεδομένα του ελληνικού Λυκείου, που επιχειρεί να εφοδιάσει τους μαθητές με μαθησιακές δεξιότητες που θα τους φανούν αύριο χρήσιμες, είτε στο πανεπιστήμιο, είτε στην αγορά εργασίας. Η μέθοδος χρησιμοποιείται εδώ και πολλά χρόνια στα ευρωπαϊκά σχολεία, μειώνοντας στο ελάχιστο την απόσταση μεταξύ σχολείου και κοινωνικού περιγύρου, καθώς συνδέει τη σχολική εργασία με δραστηριότητες του κοινωνικού χώρου.

Πως γίνεται;

Για να υλοποιηθεί ένα project χρειάζεται μια δομημένη και οργανωμένη διαδικασία που ακολουθεί ορισμένες σταθερές, πχ, χρόνου, μεγέθους, καταμερισμού αρμοδιοτήτων κλπ

Tα στάδια ενός project μπορεί να είναι:

· Διατύπωση των σκοπών του θέματος με τη συμμετοχή των μαθητών και τη διακριτική παρέμβαση του καθηγητή ( χρόνος: 1ή 2 βδομάδες).
· Σχεδιασμός των διαδικασιών που θα ακολουθήσουν οι μαθητές (χρόνος: 1 βδομάδα).
· Εκτέλεση του προγράμματος βάσει του σχεδιασμού, με ενδεχόμενες τροποποιήσεις λόγω ειδικών συνθηκών κατά την εκτέλεση( χρόνος: 12 -13 βδομάδες).

Αξιολόγηση του έργου:

· κατά τη διάρκεια της οργάνωσης και εκτέλεσης από τον επιβλέποντα εκπαιδευτικό.
· τελική, για την διαπίστωση της επίτευξης των στόχων του προγράμματος, από τον εκπαιδευτικό ή και τον σύλλογο των εκπαιδευτικών.

Θεματικοί κύκλοι

Μετά την έναρξη του σχολικού έτους και μέσα στις δύο πρώτες εκπαιδευτικές; βδομάδες του Σεπτεμβρίου καταρτίζεται ένας κατάλογος με ενδεικτικά θέματα εργασιών, τα οποία θα αντλούνται μέσα από τέσσερις θεματικούς κύκλους

· Ανθρωπιστικές και Κοινωνικές Επιστήμες,
· Τέχνη και Πολιτισμός,
· Μαθηματικά,
· Φυσικές Επιστήμες και Τεχνολογία και
· Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη

με θέματα επιλογής που σχετίζονται με το περιεχόμενο των διδασκομένων μαθημάτων. Οι μαθητές αφού επιλέξουν ποια από αυτά τα θέματα θα αναπτύξουν θα εντάσσονται σε αντίστοιχα «Τμήματα Ενδιαφέροντος» (20μελή, όσο περίπου μια κανονική τάξη / τμήμα), εντός των οποίων θα χωρίζονται σε επιμέρους μικρο – ομάδες των 4 έως 6 μελών. Η διαδικασία κατανομής των μαθητών στις ερευνητικές εργασίες θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί το αργότερο μέχρι το τέλος της δεύτερης εβδομάδας από την έναρξη του διδακτικού έτους

Πώς βαθμολογείται και αξιολογείται;

Το κάθε project βαθμολογείται ισότιμα με τα υπόλοιπα μαθήματα από τον επιβλέποντα καθηγητή βάσει δύο κριτηρίων:

· Τη διαδικασία που ακολουθήθηκε για την παραγωγή της (αξιολογούνται τα ποιοτικά χαρακτηριστικά, όπως η πρωτοτυπία, η διεπιστημονικότητα, η ερευνητική μεθοδολογία, η ορθή δόμηση κειμένου, ηλεκτρονικής παρουσίασης κλπ. και

· Το αποτέλεσμα (π.χ. το ενδιαφέρον που προκαλεί στην σχολική κοινότητα και στο ευρύτερο κοινό η εργασία) και την παρουσίαση του αποτελέσματος (εδώ αξιολογείται η σαφήνεια, η χρήση των τεχνολογιών παρουσίασης κλπ.). Κι επειδή εργασίες είναι ομαδικές, προβλέπονται δύο ειδών βαθμολογήσεις: Μία συνολική και μία ατομική για κάθε μαθητή – για το τομέα της εργασίας που είχε αναλάβει να διεκπεραιώσει. .

· Ο επιβλέπων καθηγητής θα πρέπει να εξετάσει εάν οι μαθητές έχουν χρησιμοποιήσει ποικιλία πηγών πληροφόρησης και κατά πόσο αυτές είναι έγκυρες, εάν κατά τη διάρκεια της παραγωγής της εργασίας υπήρχε συνεργασία μεταξύ τους, αλλά και το κατά πόσο άρτια και κατανοητή ήταν η παρουσίαση του αποτελέσματος.

Ο ρόλος του εκπαιδευτικού.

Απαραίτητες προϋποθέσεις για την αποτελεσματικότητα ενός project είναι η αποδοχή ορισμένων βασικών αρχών λειτουργίας της ομάδας των μαθητών, όπως συγκεκριμένοι κανόνες συμπεριφοράς, σαφής διατύπωση των στόχων, πολυεπίπεδη επικοινωνία και συνοχή της ομάδας, στο πλαίσιο της ομαδικής συνεργασίας Όσον αφορά τον ρόλο του καθηγητή στη φάση της ανάπτυξης του project, αυτός είναι πολύπλευρος, στηρίζεται στις σύγχρονες παιδαγωγικές αντιλήψεις, αλλά, κυρίως, συνίσταται σε «δράση από το παρασκήνιο». Αυτό σημαίνει ότι ο καθηγητής παρεμβαίνει μόνο όταν είναι απαραίτητο και συμμετέχει χωρίς να προκαταλαμβάνει ή να κατευθύνει τις προσπάθειες των μαθητών.

Μορφές και μερικά παραδείγματα.

Το project μπορεί να είναι γραπτή εργασία, βίντεο, φωτογραφική, κατασκευή ή συνδυασμός αυτών π.χ. ένα gallop για τα μουσικά ακούσματα των μαθητών, ένα video για τα αρχαία θέατρα της περιοχής μας, μια μελέτη γύρω από το φαινόμενο της λαθρομετανάστευσης, ή σχετική με τα ιερούς χώρους λατρείας της περιοχής μας, ακόμα, όμως (και ειδικά για τη περίπτωση των ΤΕΛ) και ένα… ηλιακό όχημα,. Ακόμη, σύμφωνα με τις οδηγίες του υπ. Παιδείας, θα πρέπει να επιδιώκεται η διαθεματική ανάπτυξη θεμάτων μέσω της συνεργασίας στο μάθημα καθηγητών διαφορετικών ειδικοτήτων, π.χ. για το θέμα των σύγχρονων προκλήσεων βιοηθικής (τεχνητή γονιμοποίηση, μεταμοσχεύσεις, κλωνοποίηση, κ.λ.π.), ως μέλη της επιβλέπουσας – παιδαγωγικής ομάδας, θα μπορούσαν να συνεργασθούν ο φιλόλογος με τον θεολόγο και τον βιολόγο, κ.ο.κ.


Σταύρος Σ. Λίτσας
Μαθηματικός
Δ/ντης Λυκείου ΑΞΙΟΝ 



DMCA.com Protection Status


author image

About the Author

This article is written by: Φιλόλογος Ερμής - He has already written over 2.200 articles for Φιλόλογος Ερμής. He has Graduate Diploma in Classical Philology, Postgraduate Diploma in Applied Pedagogic, and is Candidate Doctor(Dph) of Classical Philology. Stay touch with him on Twitter, Facebook or email him