ἈΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ: Ἠθικά Νικομάχεια (Β 1, 4) (ΚΡΙΤΗΡΙΟΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΩΣ)

Ενότητα 2η (Β 1, 4)

- Η ηθική αρετή καλλιεργείται με την ηθική πράξη

ἐπιμελεία τοῦ

ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΓΕΩΡ. ΚΑΤΣΟΥΛΗ

-πτυχιούχου κλασσικῆς φιλολογίας

πανεπιστημίου Ἀθηνῶν

-μεταπτυχιακοῦ ἐφηρμοσμένης παιδαγωγικῆς

πανεπιστημίου Ἀθηνῶν

 

Ἔτι ὅσα μὲν φύσει ἡμῖν παραγίνεται, τὰς δυνάμεις τούτων πρότερον κομιζόμεθα, ὕστερον δὲ τὰς ἐνεργείας ἀποδίδομεν (ὅπερ ἐπὶ τῶν αἰσθήσεων δῆλον· οὐ γὰρ ἐκ τοῦ πολλάκις ἰδεῖν ἢ πολλάκις ἀκοῦσαι τὰς αἰσθήσεις ἐλάβομεν, ἀλλ’ ἀνάπαλιν ἔχοντες ἐχρησάμεθα, οὐ χρησάμενοι ἔσχομεν)· τὰς δ’ ἀρετὰς λαμβάνομεν ἐνεργήσαντες πρότερον, ὥσπερ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων τεχνῶν· ἃ γὰρ δεῖ μαθόντας ποιεῖν, ταῦτα ποιοῦντες μανθάνομεν, οἷον οἰκοδομοῦντες οἰκοδόμοι γίνονται καὶ κιθαρίζοντες κιθαρισταί· οὕτω δὴ καὶ τὰ μὲν δίκαια πράττοντες δίκαιοι γινόμεθα, τὰ δὲ σώφρονα σώφρονες, τὰ δ' ἀνδρεῖα ἀνδρεῖοι.

Ερωτήσεις:

1. Να αναλύσετε τους αριστοτελικούς όρους «δύναμις» και «ενέργεια»

Μονάδες 15

2. - τὰς δυνάμεις τούτων πρότερον κομιζόμεθα, ὕστερον δὲ τὰς ἐνεργείας ἀποδίδομεν

- τὰς δ’ ἀρετὰς λαμβάνομεν ἐνεργήσαντες πρότερον

Υπάρχει αντίφασις εις την σκέψιν του Αριστοτέλους σχετικά με τον ρόλον και την αξίαν των ενεργειών (ὕστερον δὲ τὰς ἐνεργείας - ἐνεργήσαντες πρότερον) ή υπάρχει εξήγησις δια τούτο που εμφανίζεται ως αντιφατικόν;

Μονάδες 15

3. Ποια είναι τα ηθικά συγγράμματα του Αριστοτέλη, γιατί τα Ηθικά Νικομάχεια πήραν αυτήν την ονομασίαν και ποιο είναι το θέμα που πραγματεύεται ο φιλόσοφος εις αυτό το έργον;

Μονάδες 10

4. ἐνεργείας

α) Να καταγράψετε σύνθετα που έχουν ως α’ συνθετικόν κάποιο μόριο ή πρόθεσιν και ως β’ συνθετικόν την λέξιν ἒργον

β) Να βρείτε σύνθετα της νέας ελληνικής γλώσσης με α’ συνθετικόν την λέξιν ἒργον και β’ συνθετικόν άλλην λέξιν. Τα δε σύνθετα να είναι ονόματα ουσιαστικά

γ) Αι λέξεις ἀπεργός, ἀπεργία, κάτεργο και κατεργάρης έχουν ετυμολογική συγγένειαν;;

Μονάδες 10