Τά εἰς -τός καί -τέος ρηματικά







επιμελεία τοῦ
ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΓΕΩΡ. ΚΑΤΣΟΥΛΗ
-πτυχιούχου κλασσικῆς φιλολογίας
πανεπιστημίου Ἀθηνῶν





Τα εις –τός ρηματικά επίθετα έχουν παθητικήν σημασίαν. Σημαίνουν:


1.     Ό,τι η μετοχή του παθητικού παρακειμένου

π.χ ἄρχων αἱρετός = ᾑρημένος

2.     Τον δυνάμενον ή τον άξιον να πάθη το υπό του ρήματος σημαινόμενον

π.χ ποταμός διαβατός = τόν ὁποῖον δύναταί τις νά διαβῇ

ἐπαινετός = ἄξιος ἐπαινεῖσθαι

Μερικά των εις –τός σύνθετα μάλιστα μετά του στερητικού α- έχουν και ενεργητικήν ή μέσην σημασίαν

π.χ  ἄπρακτος = ὁ μή πράξας

ἀνόητος = ὁ μή ἔχων νοῦν

ἀστράτευτος = ὁ μή στρατευσάμενος
***
Τα εις –τέος ρηματικά σημαίνουν τον οφείλοντα να πράξη ή να πάθη το υπό του ρήματος σημαινόμενον, έχουν δε σύνταξιν απρόσωπον και προσωπικήν. Επί απροσώπου συντάξεως τίθενται κατ’ ουδέτερον γένος ενικού και σπανίως πληθυντικού αριθμού μετά του «εστίν» ή άνευ αυτού, είναι δε διαθέσεως ενεργητικής ή μέσης και ισοδυναμούν με το « δεί» και το οικείον ενεργητικόν ή μέσον απαρέμφατον

π.χ οἰστέον τήν τύχην = δεῖ φέρειν τήν τύχην

παρασκευαστέον = δεῖ παρασκευάζειν ἤ παρασκευάζεσθαι

Επί της προσωπικής συντάξεως συντάσσονται ως και τα άλλα επίθετα, είναι δε διαθέσεως παθητικής και ισοδυναμούν με το «δεί» και το οικείον απαρέμφατον

π.χ ὁ ποταμός ἐστιν ἡμῖν διαβατέος

ὠφελητέα σοι ἡ πόλις ἐστί
DMCA.com Protection Status


author image

About the Author

This article is written by: Φιλόλογος Ερμής - He has already written over 2.200 articles for Φιλόλογος Ερμής. He has Graduate Diploma in Classical Philology, Postgraduate Diploma in Applied Pedagogic, and is Candidate Doctor(Dph) of Classical Philology. Stay touch with him on Twitter, Facebook or email him