Ρήματα συντασσόμενα μετ’ αἰτιατικῆς











τοῦ
ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΓΕΩΡ. ΚΑΤΣΟΥΛΗ
-πτυχιούχου κλασσικῆς φιλολογίας
πανεπιστημίου Ἀθηνῶν
-μεταπτυχιακοῦ ἐφηρμοσμένης παιδαγωγικῆς
πανεπιστημίου Ἀθηνῶν




  

Η αιτιατική τίθεται ως άμεσον αντικείμενον των μεταβατικών ρημάτων. Δέχονται δε αυτήν όλα τα ρήματα τα μη υπαγόμενα εις την ανωτέρω κατηγορίαν. Αναφέρομεν ενταύθα γενικώς τα σημαίνοντα ωφέλειαν ή βλάβην ή άλλην επίδρασιν του υποκειμένου επί το αντικείμενον.


Π.χ

·        Βλάπτει τον ἂνδρα θυμός
·        Κλέαρχος ὠφέλει τοὺς Ἓλληνας
·        Ἂλκιβιάδης ἠναγκάσθη θεραπεύειν τοὺς ἐχθίστους
·        Ζήλου τον ἐσθλόν ἂνδρα καὶ τον σώφρονα
·        Μᾶλλον εὐλάβοῦ ψόγον ἢ κίνδυνον
·        Διπλοῦν ὁρῶσιν οἱ μαθόντες γράμματα
·        Ἀφείς τὰ φανερά μὴ δίωκε τἀφανὴ

Μετά παντός σχεδόν ρήματος συνάπτεται αιτιατική ουσιαστικού συστοίχου ή συνωνύμου προς το ρήμα.

Πολλά μεταβατικά ρήματα δέχονται δύο αιτιατικάς προς συμπλήρωσιν της εννοίας αυτών, μίαν του προσώπου και ετέραν του πράγματος. Τα ρήματα αυτά είναι:
1.    τα παιδευτικά και τα αναμνηστικά

·        Οἱ Πέρσαι ἐδίδασκον τοὺς παῖδας σωφροσύνην
·        Ἀναμνήσω ὑμᾶς τοὺς τῶν ὑμετέρων προγόνων κινδύνους

2.    τα ενδύσεως και εκδύσεως

·        Ὁ πάππος τὸν Κῦρον καλὴν στολὴν ἐνέδυσε

3.    τα αίτώ, απαιτώ, ικετεύω, ερωτώ, εξετάζω

·        Ἡμᾶς βασιλεύς τὰ ὃπλα ἀπαιτεῖ
·        Ταῦτα ἠρόμεθα αὐτούς
·        Οἱ Ἓλληνες ἢτουν τοὺς Ἡρακλεώτας τρισχιλίους Κυζικηνοὺς

4.    τα αποστερώ, αφαιρούμαι, κρύπτω, αποκρύπτομαι, πράττομαι, εισπράττω

·        Διογείτων τὴν θυγατέραν ἒκρυπτε τὸν θάνατον τοῦ ἂνδρός
·        Τὴν τιμὴν ἀποστερεῖ με
·        Σωκράτης τοὺς αὑτοῦ ἐπιθυμοῦντας οὐκ ἐπράττετο χρήματα  

ΣΗΜ. ἀποστερῶ τινὰ τι καὶ ἀπστερῶ τινὰ (προσωπ.) τινος (πραγμ.) - ἀφαιροῦμαι τινὰ τι καὶ ἀφαιροῦμαι τινὸς τι

Τα κλητικά, τα δοξαστικά και τα εκλογής σημαντικά συντάσσονται εις την ενεργητικήν φωνήν με δύο αιτιατικάς, εκ των οποίων η μία είναι άμεσον αντικείμενον η δε ετέρα κατηγορούμενον του αντικειμένου.

·        Νόμιζε τὴν μὲν πατρίδα οἶκον, τοὺς δὲ πολίτας ἑταίρους
·        Ἀντισθένην Ἀθηναῖοι εἳλοντο στρατηγόν

Μετά διπλής αιτιατικής συντάσσονται και τα ρήματα ποιώ τινά τι, δρώ τινά τι, εργάζομαι τινά τι, λέγω τινά τι, αγορεύω τινά τι.

·        Πολλ’ ἀγαθά τὴν πόλιν ἐποίησα
·        Πολλά καλά εἰργάσαντο την Ἑλλάδα
·        Πᾶς τις πολλά κακὰ ἀγορεύει αὐτοὺς
  





DMCA.com Protection Status


author image

About the Author

This article is written by: Φιλόλογος Ερμής - He has already written over 2.200 articles for Φιλόλογος Ερμής. Φιλόλογος Ερμής has Graduate Diploma in Classical Philology, Postgraduate Diploma in Applied Pedagogic, and is Candidate Doctor(Dph) of Classical Philology. Stay touch with him on Twitter, Facebook or email him