επιμέλεια
ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΓΕΩΡ. ΚΑΤΣΟΥΛΗ
- φιλολόγου
 |
| "Τέσσερις Γερμανοί στρατιώτες (πιθανώς Gebirgsjäger - Ορεινοί Κυνηγοί) στέκονται σε ορεινό έδαφος. Η χιονισμένη οροσειρά διακρίνεται στο βάθος." |
Η αναπάντεχη απώλεια του Πρωθυπουργού Ιωάννη Μεταξά στις 29 Ιανουαρίου 1941, εν μέσω της θριαμβευτικής πορείας του Ελληνικού Στρατού στο Αλβανικό Μέτωπο, αποτελεί ένα από τα πλέον αμφιλεγόμενα και αδιευκρίνιστα κεφάλαια της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Πέρα από την επίσημη ιατρική εκδοχή της σηψαιμίας, μία ισχυρή και διαρκής ιστορική αφήγηση θέτει το ενδεχόμενο της δολοφονίας για λόγους υψηλής στρατηγικής και διπλωματικής σκοπιμότητας, με κεντρικούς υπόπτους τους Βρετανούς Συμμάχους.
Η Στρατιωτική Διάσταση του Ιωάννη Μεταξά και η Σχέση του με τους Συμμάχους
Ο Ιωάννης Μεταξάς δεν ήταν απλώς ένας πολιτικός δικτάτορας, αλλά ένας άρτια καταρτισμένος στρατιωτικός (απόφοιτος της Πρωσικής Ακαδημίας Πολέμου) και ουσιαστικά ο πολεμικός αρχηγός της Ελλάδας από το 1936. Η στρατιωτική του σκέψη διαμόρφωσε την εξωτερική του πολιτική και αποτέλεσε τη ρίζα των διαφωνιών του με τους Βρετανούς, ενισχύοντας έτσι το κλίμα δυσπιστίας που οδήγησε στις θεωρίες δολοφονίας.
1. Η Στρατιωτική Προπαρασκευή και οι Προτεραιότητες
Από την εγκαθίδρυση του καθεστώτος της 4ης Αυγούστου (1936), ο Μεταξάς είχε δύο βασικές στρατιωτικές προτεραιότητες:
Οχύρωση της Βουλγαρικής Απειλής: Δόθηκε έμφαση στην οχύρωση των ελληνοβουλγαρικών συνόρων με την "Γραμμή Μεταξά" (κατά τα πρότυπα της Γαλλικής Γραμμής Μαζινό), θεωρώντας τη Βουλγαρία τον υπ' αριθμόν ένα κίνδυνο.
Προετοιμασία για Ιταλική Επίθεση: Παρά την προτίμησή του για τον Άξονα (λόγω του γερμανικού του προσανατολισμού), αναγνώριζε την αναπόφευκτη ιταλική απειλή από την Αλβανία. Η ελληνική στρατηγική βασίστηκε στην απόφαση να επιτρέψει στους Ιταλούς να διαβούν τα σύνορα και, στη συνέχεια, να τους εξουδετερώσει με αντεπίθεση στο δύσβατο έδαφος της Ηπείρου.
2. Η Κρίσιμη Διαφωνία: Η Αποστολή Βρετανικών Δυνάμεων
Η σοβαρότερη στρατιωτική διαφωνία με τους Βρετανούς εκδηλώθηκε μετά την έναρξη του Ελληνοϊταλικού Πολέμου.
Αποτέλεσμα: Ο Μεταξάς, μέχρι τον θάνατό του, ήταν επιφυλακτικός ως προς την πλήρη ανάπτυξη βρετανικών δυνάμεων στην ηπειρωτική Ελλάδα. Επέτρεψε μόνο την εγκατάσταση Βρετανικής Αεροπορίας για επιθέσεις στα ιταλικά μετόπισθεν.
3. Η Στρατηγική του «ΟΧΙ» (28 Οκτωβρίου 1940)
Η απόφαση του Μεταξά να πει "ΟΧΙ" στο ιταλικό τελεσίγραφο ήταν το αποτέλεσμα ενός πραγματιστικού υπολογισμού και όχι ιδεολογικού ρομαντισμού, όπως συχνά παρουσιάζεται:
Απόλυτη Άρνηση Υποταγής: Η αποδοχή του ιταλικού τελεσιγράφου θα σήμαινε την κατάληψη στρατηγικών ελληνικών θέσεων (λιμάνια, αεροδρόμια) από τους Ιταλούς. Αυτό θα ισοδυναμούσε με την πλήρη απώλεια της εθνικής κυριαρχίας και την παράδοση της χώρας.
Πολιτική Αναγκαιότητα: Η εθνική ομοψυχία και η λαϊκή βούληση δεν θα επέτρεπαν ποτέ την παράδοση. Ο Μεταξάς γνώριζε ότι οποιαδήποτε υποχώρηση θα οδηγούσε σε εσωτερική αναταραχή και στην πτώση του καθεστώτος του.
4. Η Κρίση πριν τον Θάνατο: Φόβος για Γερμανούς
Οι τελευταίες εβδομάδες του Μεταξά χαρακτηρίστηκαν από έντονη ανησυχία για την αναπόφευκτη γερμανική επέμβαση. Η διπλωματική του θέση ήταν πλέον ιδιαίτερα δύσκολη:
Πίεση από τη Γερμανία: Η Γερμανία (μέσω της πρεσβείας της στην Αθήνα) πίεζε έντονα για τερματισμό του πολέμου με την Ιταλία, υποσχόμενη πιθανώς την ακεραιότητα της Ελλάδας.
Η Στρατιωτική Ανάλυση: Ο Μεταξάς, βλέποντας την προέλαση των Βρετανών στη Βόρεια Αφρική και την περιορισμένη δυνατότητα ενίσχυσης στην Ελλάδα, αναγνώριζε ότι η Ελλάδα δεν θα μπορούσε να αντισταθεί σε μία επίθεση του Χίτλερ, οπότε η συνέχιση του πολέμου ήταν αυτοκτονική.
Το Κεντρικό Ερώτημα: Η αμφιταλάντευση του Μεταξά σχετικά με την πλήρη στρατιωτική δέσμευση με τους Βρετανούς, σε συνδυασμό με την φημολογία περί εξέτασης γερμανικής πρότασης για ειρήνη με την Ιταλία, αποτελεί το ισχυρότερο κίνητρο για όσους υποστηρίζουν ότι οι Βρετανοί τον θεώρησαν "αναξιόπιστο" σύμμαχο και αποφάσισαν την απομάκρυνσή του.
Ο Ιωάννης Μεταξάς δεν ήταν απλώς ένας πολιτικός δικτάτορας, αλλά ένας άρτια καταρτισμένος στρατιωτικός (απόφοιτος της Πρωσικής Ακαδημίας Πολέμου) και ουσιαστικά ο πολεμικός αρχηγός της Ελλάδας από το 1936. Η στρατιωτική του σκέψη διαμόρφωσε την εξωτερική του πολιτική και αποτέλεσε τη ρίζα των διαφωνιών του με τους Βρετανούς, ενισχύοντας έτσι το κλίμα δυσπιστίας που οδήγησε στις θεωρίες δολοφονίας.
1. Η Στρατιωτική Προπαρασκευή και οι Προτεραιότητες
Από την εγκαθίδρυση του καθεστώτος της 4ης Αυγούστου (1936), ο Μεταξάς είχε δύο βασικές στρατιωτικές προτεραιότητες:
Οχύρωση της Βουλγαρικής Απειλής: Δόθηκε έμφαση στην οχύρωση των ελληνοβουλγαρικών συνόρων με την "Γραμμή Μεταξά" (κατά τα πρότυπα της Γαλλικής Γραμμής Μαζινό), θεωρώντας τη Βουλγαρία τον υπ' αριθμόν ένα κίνδυνο.
Προετοιμασία για Ιταλική Επίθεση: Παρά την προτίμησή του για τον Άξονα (λόγω του γερμανικού του προσανατολισμού), αναγνώριζε την αναπόφευκτη ιταλική απειλή από την Αλβανία. Η ελληνική στρατηγική βασίστηκε στην απόφαση να επιτρέψει στους Ιταλούς να διαβούν τα σύνορα και, στη συνέχεια, να τους εξουδετερώσει με αντεπίθεση στο δύσβατο έδαφος της Ηπείρου.
2. Η Κρίσιμη Διαφωνία: Η Αποστολή Βρετανικών Δυνάμεων
Η σοβαρότερη στρατιωτική διαφωνία με τους Βρετανούς εκδηλώθηκε μετά την έναρξη του Ελληνοϊταλικού Πολέμου.
| Θέση του Ιωάννη Μεταξά | Θέση των Βρετανών Συμμάχων |
| Αποτροπή Γερμανικής Εισβολής: Ο Μεταξάς ζητούσε από τους Βρετανούς να στείλουν σημαντικές δυνάμεις (μεγαλύτερες από 10 μεραρχίες) ή καθόλου, ώστε να μην προκληθεί ο Χίτλερ. | Συμβολική Παρουσία & Αναγκαιότητα: Οι Βρετανοί μπορούσαν να στείλουν μόνο περιορισμένο αριθμό δυνάμεων (κυρίως από την Αίγυπτο), λόγω των αναγκών του μετώπου στη Βόρεια Αφρική. |
| Η Στρατιωτική Λογική: Πίστευε ότι η αποστολή 3-4 μεραρχιών θα ήταν επιζήμια. Οι δυνάμεις αυτές θα ήταν ανεπαρκείς για να σταματήσουν τους Γερμανούς, αλλά αρκετές για να δώσουν στον Χίτλερ το πρόσχημα της βρετανικής παρέμβασης και να επισπεύσουν την επίθεσή του στην Ελλάδα. | Η Πολιτική Λογική: Ήθελαν τη συμβολική παρουσία βρετανικών στρατευμάτων για να δεσμεύσουν την Ελλάδα στη συμμαχία (πριν την επίθεση της Γερμανίας) και να πιέσουν τον Μεταξά να συνεχίσει τον πόλεμο μέχρι τέλους. |
3. Η Στρατηγική του «ΟΧΙ» (28 Οκτωβρίου 1940)
Η απόφαση του Μεταξά να πει "ΟΧΙ" στο ιταλικό τελεσίγραφο ήταν το αποτέλεσμα ενός πραγματιστικού υπολογισμού και όχι ιδεολογικού ρομαντισμού, όπως συχνά παρουσιάζεται:
Απόλυτη Άρνηση Υποταγής: Η αποδοχή του ιταλικού τελεσιγράφου θα σήμαινε την κατάληψη στρατηγικών ελληνικών θέσεων (λιμάνια, αεροδρόμια) από τους Ιταλούς. Αυτό θα ισοδυναμούσε με την πλήρη απώλεια της εθνικής κυριαρχίας και την παράδοση της χώρας.
Πολιτική Αναγκαιότητα: Η εθνική ομοψυχία και η λαϊκή βούληση δεν θα επέτρεπαν ποτέ την παράδοση. Ο Μεταξάς γνώριζε ότι οποιαδήποτε υποχώρηση θα οδηγούσε σε εσωτερική αναταραχή και στην πτώση του καθεστώτος του.
4. Η Κρίση πριν τον Θάνατο: Φόβος για Γερμανούς
Οι τελευταίες εβδομάδες του Μεταξά χαρακτηρίστηκαν από έντονη ανησυχία για την αναπόφευκτη γερμανική επέμβαση. Η διπλωματική του θέση ήταν πλέον ιδιαίτερα δύσκολη:
Πίεση από τη Γερμανία: Η Γερμανία (μέσω της πρεσβείας της στην Αθήνα) πίεζε έντονα για τερματισμό του πολέμου με την Ιταλία, υποσχόμενη πιθανώς την ακεραιότητα της Ελλάδας.
Η Στρατιωτική Ανάλυση: Ο Μεταξάς, βλέποντας την προέλαση των Βρετανών στη Βόρεια Αφρική και την περιορισμένη δυνατότητα ενίσχυσης στην Ελλάδα, αναγνώριζε ότι η Ελλάδα δεν θα μπορούσε να αντισταθεί σε μία επίθεση του Χίτλερ, οπότε η συνέχιση του πολέμου ήταν αυτοκτονική.
Το Κεντρικό Ερώτημα: Η αμφιταλάντευση του Μεταξά σχετικά με την πλήρη στρατιωτική δέσμευση με τους Βρετανούς, σε συνδυασμό με την φημολογία περί εξέτασης γερμανικής πρότασης για ειρήνη με την Ιταλία, αποτελεί το ισχυρότερο κίνητρο για όσους υποστηρίζουν ότι οι Βρετανοί τον θεώρησαν "αναξιόπιστο" σύμμαχο και αποφάσισαν την απομάκρυνσή του.
***
5. Το Στρατηγικό Πλαίσιο: Η Ελληνική "Ανυποχώρητη" Γραμμή
Ο Μεταξάς πέθανε σε μία κρίσιμη συγκυρία: η Ελλάδα μαχόταν κατά της Ιταλίας, ενώ η επικείμενη γερμανική επέμβαση στα Βαλκάνια ήταν κοινό μυστικό. Η υποτιθέμενη αιτία της δολιοφθοράς εντοπίζεται στη διαφορετική στρατηγική θεώρηση του Μεταξά σε σχέση με τις βρετανικές προτεραιότητες:
Η Βρετανική Σκοπιμότητα: Το Λονδίνο επιζητούσε πάση θυσία τη συνέχιση του πολέμου στην Ελλάδα και την πλήρη στρατιωτική ευθυγράμμιση της χώρας. Ο στόχος ήταν να δημιουργηθεί ένα μέτωπο στα Βαλκάνια που θα καθυστερούσε την επίθεση του Άξονα στη Σοβιετική Ένωση (επιχείρηση Μπαρμπαρόσσα) και, κυρίως, θα απασχολούσε γερμανικές δυνάμεις μακριά από τη Μέση Ανατολή, η οποία ήταν ζωτικής σημασίας για τη Βρετανική Αυτοκρατορία.
Η Διστακτικότητα του Μεταξά (Υπόθεση): Ο Μεταξάς, ως έμπειρος στρατιωτικός, είχε εκφράσει την επιφυλακτικότητά του για την αποστολή μικρών βρετανικών εκστρατευτικών δυνάμεων. Φοβόταν ότι μία ανεπαρκής βρετανική παρουσία θα προκαλούσε τη γερμανική εισβολή χωρίς να μπορεί να την αποτρέψει. Κάποιες πηγές υπαινίσσονται ότι ίσως εξέταζε τη δυνατότητα αποδοχής κάποιας μορφής ανακωχής με την Ιταλία, με γερμανική διαμεσολάβηση, για να αποφύγει τη διπλή εμπλοκή. Αυτή η φημολογούμενη ευελιξία του θεωρήθηκε από τους Βρετανούς ως πιθανή απειλή για τα γεωπολιτικά τους σχέδια.
6. Το «Ενοχο» Πρόσωπο και η Αμφισβητούμενη Ιατρική Παρέμβαση
Το κεντρικό, υλικό, στοιχείο της θεωρίας συνδέεται με την ξαφνική εμφάνιση βρετανικού ιατρικού προσωπικού στο σπίτι του ασθενούς Πρωθυπουργού:
Εμπλεκόμενα Πρόσωπα:
Ο Άγγλος αρχίατρος του Βρετανικού Ναυτικού, Ναύαρχος Χ. Μπέιν (H. Bain), ο οποίος έφθασε εσπευσμένα από την Κρήτη μαζί με τον Βρετανό Υποστράτηγο Ντ. Αλμπιάκ (D' Albiac).
Η Θεωρία της Ενεσης: Διάφορες μαρτυρίες της εποχής (όπως η κόρη του Μεταξά, Νανά) αναφέρουν ότι ο Μπέιν έκανε στον Μεταξά μία ένεση (ή μία δεύτερη μετάγγιση αίματος/οξυγόνου). Οι υποστηρικτές της θεωρίας ισχυρίζονται ότι αυτή η ένεση περιείχε είτε αργό δηλητήριο (επιτείνοντας τη σηψαιμία) είτε κάποια ουσία που αντέδρασε με την ήδη κλονισμένη υγεία του.
Ενισχυτικά στοιχεία: Οι ίδιες μαρτυρίες έκαναν λόγο για την περίεργη και αλκοολική συμπεριφορά του Άγγλου γιατρού, γεγονός που θεωρήθηκε από πολλούς ως ένδειξη δράσης υπό κάλυψη ή συναισθηματικής φόρτισης.
7. Τι Προηγήθηκε και τι Ακολούθησε
Προηγήθηκαν:
- 18 Ιανουαρίου 1941: Ο Μεταξάς αρρωσταίνει με φλεγμονή στον φάρυγγα, η οποία εξελίσσεται σε παραμυγδαλικό απόστημα.
- Τελευταίες Ημέρες: Η κατάσταση επιδεινώνεται ραγδαία, εμφανίζονται τοξιναιμικά φαινόμενα (π.χ. γαστρορραγία και ουρία) και οι Έλληνες γιατροί συνιστούν μεταγγίσεις.
Ακολούθησαν:
- 29 Ιανουαρίου 1941, 6:20 π.μ.: Ο Μεταξάς πεθαίνει.
- Διάδοχη Κατάσταση: Ο Βασιλιάς Γεώργιος Β' αναθέτει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον τραπεζίτη Αλέξανδρο Κορυζή, ο οποίος ήταν γνωστός για την απόλυτη προσήλωσή του στον Βασιλιά και στην αγγλόφιλη πολιτική γραμμή.
Ο θάνατος του Μεταξά εξάλειψε το βασικό εμπόδιο στις βρετανικές επιδιώξεις:Ο Νέος Πρωθυπουργός: Ο διάδοχός του, Αλέξανδρος Κορυζής (Διοικητής της Εθνικής Τράπεζας), ήταν ένας πολιτικός που, σε αντίθεση με τον Μεταξά, δεν είχε ισχυρή στρατιωτική βούληση και ήταν απολύτως πιστός στον Βασιλιά Γεώργιο Β' και στην αγγλόφιλη γραμμή.Άρση των Επιφυλάξεων: Οι επιφυλάξεις που είχε ο Μεταξάς για την αποστολή ανεπαρκών βρετανικών δυνάμεων πρακτικά εξαφανίστηκαν. Η νέα κυβέρνηση ήταν πολύ πιο πρόθυμη να δεχτεί τους Βρετανούς, αδιαφορώντας για τη στρατιωτική λογική του Μεταξά ότι η μικρή βρετανική δύναμη θα προκαλούσε τη Γερμανία χωρίς να μπορεί να την αναχαιτίσει.Η Εφαρμογή του Σχεδίου «Lustre»Αμέσως μετά τον θάνατο του Μεταξά, επισπεύστηκαν οι διαδικασίες για την υλοποίηση του βρετανικού σχεδίου "Lustre" (Λάμψη), το οποίο αφορούσε την ανάπτυξη βρετανικών και συμμαχικών δυνάμεων στην Ελλάδα:Συμμαχική Απόβαση: Ξεκίνησε η απόβαση της βρετανικής Κοινοπολιτείας (μεραρχίες από Βρετανία, Αυστραλία, Νέα Ζηλανδία) στην Ελλάδα τον Μάρτιο του 1941.Δέσμευση Δυνάμεων: Αυτή η αποστολή είχε ως πρωταρχικό στόχο τη δέσμευση των γερμανικών δυνάμεων στα Βαλκάνια (στην Επιχείρηση Μαρίτα), ώστε να καθυστερήσει η επίθεση κατά της Σοβιετικής Ένωσης (Μπαρμπαρόσσα) και να αποτραπεί η γερμανική υπερκέραση μέσω της Τουρκίας προς τη Μέση Ανατολή.Στρατιωτική Κατάρρευση και ΗθικόΗ αλλαγή ηγεσίας και η υιοθέτηση της βρετανικής στρατηγικής είχαν καταστροφικές συνέπειες για το ελληνικό μέτωπο:Στρατηγική Απόφαση: Οι Βρετανοί επέλεξαν τη Γραμμή του Αλιάκμονα ως κύρια γραμμή άμυνας (συνεπικουρούμενη από τη Γραμμή Μεταξά στα ανατολικά), θεωρώντας την πιο αμυντική. Αυτό σήμαινε σύμπτυξη των ελληνικών δυνάμεων από τη νικηφόρα Αλβανία.Σύγχυση και Κούραση: Η σύγχυση, η κούραση και η αδυναμία ταχείας αναδιοργάνωσης του ελληνικού στρατού μετά την απώλεια του Μεταξά (που ήταν ο απόλυτος στρατιωτικός ηγέτης) συνέβαλαν στην ταχεία κατάρρευση του μετώπου μπροστά στην ισχύ των Γερμανών, τον Απρίλιο του 1941.Διπλωματική Αποτυχία: Η γρήγορη συνθηκολόγηση του ελληνικού στρατού στη Θεσσαλονίκη, και η αυτοκτονία του Κορυζή (18 Απριλίου), επισφράγισαν την ήττα και οδήγησαν στην οριστική αποχώρηση της ελληνικής κυβέρνησης και του Βασιλιά στο Κάιρο.Συνέπεια: Η Ελλάδα δεν επιδίωξε ανακωχή και παρέμεινε στον πόλεμο στο πλευρό των Βρετανών. Η γερμανική εισβολή (επιχείρηση Μαρίτα) ακολούθησε τον Απρίλιο, οδηγώντας στην κατάρρευση του μετώπου και στην αυτοκτονία του Κορυζή, τρεις μήνες αργότερα.
Συμπεράσματα ως Ιστορική Έρευνα
Η μελέτη του θανάτου του Μεταξά απαιτεί την εφαρμογή της αρχής της ιστορικής κριτικής και την διάκριση μεταξύ τεκμηριωμένων γεγονότων και ισχυρών ερμηνειών.
| Παράμετρος | Επίσημη Ιατρική Εκδοχή (Γεγονός) | Θεωρία Δολοφονίας (Ερμηνεία/Υπόθεση) |
| Αιτία Θανάτου | Σηψαιμία (τοξιναιμία) από παραμυγδαλικό απόστημα. | Ενεργή παρέμβαση (ένεση) του Βρετανού αρχιάτρου. |
| Ιατρική Τεκμηρίωση | Ιατρικό ανακοινωθέν υπογεγραμμένο από 12 Έλληνες ιατρούς. | Προσωπικές μαρτυρίες γιατρών και της κόρης του Μεταξά. |
| Κίνητρο | Δεν υφίσταται. | Η άρνηση του Μεταξά για πλήρη στρατιωτική ευθυγράμμιση με τους Βρετανούς και η φημολογούμενη τάση του προς ανακωχή με την Ιταλία. |
Κατακλείδα: Ελλείψει οποιουδήποτε ιατροδικαστικού πορίσματος ή αδιαμφισβήτητου διπλωματικού εγγράφου που να αποδεικνύει την εντολή δολοφονίας, ο θάνατος του Ιωάννη Μεταξά παραμένει επίσημα φυσικός. Ωστόσο, η ιστορική συγκυρία (η βρετανική ανάγκη, η παρουσία του Βρετανού γιατρού και η άμεση αλλαγή ηγεσίας) προσδίδει στην υπόθεση επαρκή υφή ώστε να διατηρείται ζωντανή η αφήγηση περί πολιτικής εξόντωσης στο πλαίσιο του Ψυχρού Πολέμου των Συμμάχων. Ο θάνατος του Μεταξά, είτε φυσικός είτε ως αποτέλεσμα δολιοφθοράς, οδήγησε σε πλήρη ευθυγράμμιση της Ελλάδας με τη βρετανική στρατηγική των Βαλκανίων, η οποία όμως απέβη καταστροφική για την ελληνική άμυνα, επισπεύδοντας την κατάληψη της χώρας.
📚 Βιβλιογραφία για τον Θάνατο του Ιωάννη Μεταξά (Ιανουάριος 1941)
1. Πρωτογενείς Πηγές & Επίσημη Εκδοχή
- Μεταξάς, Ιωάννης. Το Προσωπικόν του Ημερολόγιον: 1933-1941. Τόμος Δ'. Εκδόσεις Γκοβόστη. (Ιδιαίτερα χρήσιμο για την ψυχολογική κατάσταση και τις διπλωματικές διαβουλεύσεις του Μεταξά τους τελευταίους μήνες).
- Ιατρικό Ανακοινωθέν της 29ης Ιανουαρίου 1941 (Υπογεγραμμένο από 12 Έλληνες ιατρούς). (Η επίσημη εκδοχή για τον θάνατο από σηψαιμία λόγω παραμυγδαλικού αποστήματος.
2. Μελέτες και Έργα για τη Θεωρία Δολοφονίας (Βρετανική Παρέμβαση)
Αυτά τα έργα διερευνούν το κίνητρο της δολοφονίας, δηλαδή τη στρατηγική διαφωνία του Μεταξά με τους Βρετανούς και την ανάγκη του Λονδίνου για πλήρη ευθυγράμμιση της Ελλάδας
- Κοτζιάς, Κωνσταντίνος. Ο Μεταξάς (Πολιτικός φίλος του Μεταξά. Παρέχει μαρτυρίες για το κλίμα της εποχής και τις τελευταίες ημέρες).
- Μπέζας, Μιλτιάδης. Ο θάνατος του Ιωάννη Μεταξά. (Βιβλίο που ερευνά τη θεωρία της δολιοφθοράς).
- Τσουκαλάς, Γεώργιος. Μαρτυρίες για τη δολοφονία του Ιωάννη Μεταξά. (Συγκεντρώνει μαρτυρίες, όπως αυτές της κόρης του Μεταξά, Νανάς, για την παρέμβαση του Βρετανού αρχιάτρου Ναύαρχου Μπέιν).
3. Έργα για την Στρατηγική και Διπλωματία της Εποχής
Αυτά τα βιβλία βοηθούν στην κατανόηση του κινήτρου της φερόμενης δολοφονίας (η ανάγκη για άρση των επιφυλάξεων του Μεταξά)
- Τσώρτσιλ, Ουίνστον. The Second World War (Το μέρος που αφορά τα Βαλκάνια και την Επιχείρηση "Lustre" είναι κρίσιμο για την κατανόηση των βρετανικών γεωπολιτικών στόχων 8).
- Ριζάς, Σωτήρης. Η Ελληνική Εξωτερική Πολιτική 1936-1941. (Για την ανάλυση της στρατιωτικής λογικής του Μεταξά και τη διαφωνία του με τους Βρετανούς σχετικά με την αποστολή ανεπαρκών δυνάμεων).
0 comments:
Δημοσίευση σχολίου