Το «Εξεταστικόν Ζήτημα»: Μια Πρόταση για την Αναγέννηση της Δημόσιας Παιδείας

του 

Νικολάου Γεωργ. Κατσούλη

Πτυχιούχου Κλασσικής Φιλολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών

Μεταπτυχιακού του Τομέα Επιστημών της Αγωγής («Εφηρμοσμένη Παιδαγωγική»), 

Πανεπιστημίου Αθηνών

Υπ. Δρ. Κλασσικής Φιλολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών

PAIDEIA_EST_OPTIMUM_BONUM

Ο δημόσιος διάλογος για την κατάργηση των Πανελληνίων εξετάσεων, ο οποίος επανέρχεται με ένταση στο προσκήνιο, δεν αποτελεί μια συγκυριακή συζήτηση, αλλά την κορύφωση ενός διαχρονικού αιτήματος. Ήδη από το 2012, στο πλαίσιο του 6ου Πανελληνίου Συνεδρίου του ΕΛΛ.Ι.Ε.Π.ΕΚ., είχαμε αναδείξει το «εξεταστικόν ζήτημα» ως τη βασική παθογένεια της ελληνικής εκπαίδευσης. Σήμερα, η ανάγκη για ριζικές τομές καθίσταται πιο επιτακτική από ποτέ.

Διαβάστε Περισσότερα

Πνευματική Αντίσταση και «Φιλοκαλική» Αναγέννηση: Οι Κολλυβάδες απέναντι στην Πρόκληση της Νεωτερικότητας

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΕΩΡ. ΚΑΤΣΟΥΛΗΣ

Πτυχιοῦχος Κλασσικῆς Φιλολογίας Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν
Μεταπτυχιακός τοῦ Τομέα Ἐπιστημῶν τῆς Ἀγωγῆς, «Ἐφηρμοσμένη Παιδαγωγική», 

Διδακτική - Προγράμματα Σπουδῶν, Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν
Ὑπ. Δρ. Κλασσικῆς Φιλολογίας Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν

monachus_orthodoxus_doctrina_philosophia_schola_scriptor

Εισαγωγή: Η Ιστορική Αποκατάσταση

Η παραδοσιακή ιστοριογραφία του Νεοελληνικού Διαφωτισμού έχει συχνά εγκλωβιστεί σε διπολικά σχήματα, αντιπαραβάλλοντας έναν υποτιθέμενο «σκοταδιστικό» παραδοσιακό κόσμο με έναν «εκσυγχρονιστικό» ευρωπαϊκό προσανατολισμό. Ωστόσο, η διερεύνηση του πνευματικού κινήματος των «Κολλυβάδων» αποκαλύπτει μια διαφορετική πραγματικότητα: ένα κίνημα πνευματικής αντίστασης και εσωτερικής αφύπνισης που, χρησιμοποιώντας τα εργαλεία της Φιλολογίας και της Πατερικής γραμματείας, επιχείρησε να διασφαλίσει την οντολογική συνέχεια του Γένους.

Διαβάστε Περισσότερα

Δύση στο «Στάδιο Μηδέν»: Η ανθρωπολογική κρίση κατά E. Todd

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΕΩΡ. ΚΑΤΣΟΥΛΗΣ

Πτυχιοῦχος Κλασσικῆς Φιλολογίας Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν
Μεταπτυχιακός τοῦ Τομέα Ἐπιστημῶν τῆς Ἀγωγῆς, 

«Ἐφηρμοσμένη Παιδαγωγική», Διδακτική - Προγράμματα Σπουδῶν, Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν
Ὑπ. Δρ. Κλασσικῆς Φιλολογίας Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν

Το «Στάδιο Μηδέν» της Δυτικής Νεωτερικότητας: 

Μια Ανθρωπολογική Ερμηνεία του Emmanuel Todd υπό το Πρίσμα της Φιλολογικής Ενδοσκόπησης

INTROPSECTIO-PHILOLOGICA-DECONSTRUCTIO-MODERNITATIS-
OCCIDENTALIS-IN-STATIO-NULLIUS-FRACTIONE

Εισαγωγή: Η Κρίση της Αξιακής Συνοχής

Η σύγχρονη δυτική κοινωνία διέρχεται μια φάση ριζικής μεταβολής, η οποία, συχνά, εσφαλμένα ερμηνεύεται αποκλειστικά μέσω των οικονομικών δεικτών ή των γεωπολιτικών ανακατατάξεων. Ωστόσο, η ουσιαστική μετάλλαξη της κοινωνικής οντολογίας δεν συντελείται στα χρηματιστήρια, αλλά στα έγκατα του πολιτισμικού μας συστήματος. Ο Γάλλος κοινωνιολόγος και ανθρωπολόγος Emmanuel Todd, κομίζοντας μια ματιά που διαπερνά τον θόρυβο της καθημερινότητας, προτείνει ένα αναλυτικό μοντέλο που εξηγεί τη διαδικασία της θρησκευτικής απομάγευσης όχι ως μια γραμμική πορεία προς τον διαφωτισμένο ορθολογισμό, αλλά ως μια περιπετειώδη, συχνά επικίνδυνη, κάθοδο προς το απόλυτο κενό.

Διαβάστε Περισσότερα

Ἡ «Ἠθική τῆς Γῆς» ὡς Παράγωγο τῆς Νεογνωστικῆς Ἀνταρσίας: Ἀπό τήν Οἰκολογία στήν Πανθρησκεία

Τοῦ Νικολάου Γ. Κατσούλη

VERITAS IN LUMINE ET TENEBRIS

Ἡ περιβαλλοντική ρητορική τῶν τελευταίων δεκαετιῶν, ὑπό τό πρόσχημα τῆς ἀναγκαιότητας διάσωσης τοῦ πλανήτη, ὑπέστη μία μετατόπιση ἀπό τήν τεχνοκρατική διαχείριση στήν ἐπιβολή μιᾶς νέας, ἐκκοσμικευμένης «πνευματικότητας». Ἡ Σύνοδος Κορυφῆς τοῦ Ρίο (1992) ἀποτέλεσε τό κομβικό σημεῖο ἐκείνο ὅπου ἡ «βιώσιμη ἀνάπτυξη» μετουσιώθηκε ἀπό πολιτικοοικονομικό δόγμα σέ ὄχημα προώθησης μιᾶς καθολικῆς, συγκρητιστικῆς θρησκευτικῆς ἰδεολογίας.

Διαβάστε Περισσότερα

Η Ερμηνευτική των Αρχαίων Ελληνικών: Από το Γενικό στο Μερικό – Η Αρχιτεκτονική της Άριστης Απάντησης

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΕΩΡ. ΚΑΤΣΟΥΛΗΣ

Πτυχιοῦχος Κλασσικῆς Φιλολογίας Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν

Μεταπτυχιακός τοῦ Τομέα Ἐπιστημῶν τῆς Ἀγωγῆς, 

«Ἐφηρμοσμένη Παιδαγωγική», Διδακτική - Προγράμματα Σπουδῶν, Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν

Ὑπ. Δρ. Κλασσικῆς Φιλολογίας Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν

A generali ad particulare textus philosophici explicatio

Στη διδακτική πρακτική του μαθήματος των Αρχαίων Ελληνικών (Φιλοσοφικός Λόγος), η προσέγγιση των ερμηνευτικών ερωτήσεων αποτελεί συχνά το πεδίο όπου κρίνεται η κορυφαία βαθμολογική κλίμακα. Το σύνηθες σφάλμα των υποψηφίων είναι η «γραμμική διεκπεραίωση»: η μηχανική, δηλαδή, αναπαραγωγή των πληροφοριών του δοθέντος χωρίου, η οποία εγκλωβίζεται σε μια διευρυμένη μετάφραση. Η επιστημονική μεθοδολογία, ωστόσο, επιτάσσει μια εντελώς αντίθετη πορεία: **από το Γενικό στο Μερικό**. Μια ολοκληρωμένη και ακαδημαϊκά ώριμη απάντηση δεν μπορεί να είναι μονοκόμματη. Οφείλει να δομείται σε μια αυστηρή **τριμερή αρχιτεκτονική (3 παράγραφοι)**, η οποία αποδεικνύει στον διορθωτή ότι ο μαθητής κατέχει το φιλοσοφικό σύστημα του συγγραφέα και δεν παπαγαλίζει αποσπασματικά τμήματα. 

Διαβάστε Περισσότερα

Η Διαλεκτική της Μικροδομής: Οικονομία Λόγου και Αρχιτεκτονική του Δεδομένου στις 400 Λέξεις

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΕΩΡ. ΚΑΤΣΟΥΛΗΣ

Πτυχιοῦχος Κλασσικῆς Φιλολογίας Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν
Μεταπτυχιακός τοῦ Τομέα Ἐπιστημῶν τῆς Ἀγωγῆς, «Ἐφηρμοσμένη Παιδαγωγική», 

Διδακτική - Προγράμματα Σπουδῶν, Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν
Ὑπ. Δρ. Κλασσικῆς Φιλολογίας Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν

Iuventus technica docet, senectus vitam narrat

Η συγγραφή δοκιμιακού ή δημοσιογραφικού λόγου στο πλαίσιο των Πανελλαδικών Εξετάσεων συνιστά, πρωτίστως, μια άσκηση οριακής ισορροπίας. Όταν ο μαθητής καλείται να αναπτύξει ένα πολυεπίπεδο θέμα εντός του αυστηρού ορίου των 350-400 λέξεων, η παραδοσιακή φλυαρία και οι γενικόλογοι αφορισμοί αποβαίνουν μοιραίοι. Η παραγωγή λόγου σε αυτό το επίπεδο δεν είναι έκθεση ιδεών· είναι εφαρμοσμένη αρχιτεκτονική της σκέψης.

Διαβάστε Περισσότερα

Πανελλαδικές 2026: Τι Μηνύματα Στέλνουμε Τελικά στα Παιδιά μας;

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΕΩΡ. ΚΑΤΣΟΥΛΗΣ

Πτυχιοῦχος Κλασσικῆς Φιλολογίας Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν
Μεταπτυχιακός τοῦ Τομέα Ἐπιστημῶν τῆς Ἀγωγῆς, 

«Ἐφηρμοσμένη Παιδαγωγική», Διδακτική - Προγράμματα Σπουδῶν, Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν
Ὑπ. Δρ. Κλασσικῆς Φιλολογίας Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν

## *Η Ολίσθηση από την Παιδαγωγική της Αρετής στον Θεσμικό Ηδονισμό*

Andreas Empeirikos:
Photographemata privata valde disputata in iudicio litterario et sociali

Για άλλη μια φορά, η επιλογή των κειμένων αναφοράς στις Πανελλαδικές Εξετάσεις καταφέρνει να μας αφήσει άφωνους, γεννώντας σοβαρά ερωτήματα για την κατεύθυνση και το ιδεολογικό πρόσημο της σύγχρονης ελληνικής παιδείας. Στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας, το Υπουργείο και η αρμόδια κεντρική επιτροπή επέλεξαν να παρουσιάσουν σε 18χρονους μαθητές, στην πιο κρίσιμη και ψυχολογικά φορτισμένη στιγμή της ζωής τους, το ποίημα του Ανδρέα Εμπειρίκου «Ποιος ζει και ποιος πεθαίνει» (από τη συλλογή *Προϊστορία ή Καταγωγή*). Ένα κείμενο που προτρέπει επιτακτικά και απροκάλυπτα: 

*«Πρέπει να νιώσης όλες τις ηδονές που σε τραβάνε»*.

Διαβάστε Περισσότερα