Πώς συντηρείται η μεσαία τάξη;



Δρ Αριστονίκη Θεοδοσίου-Τρυφωνίδου



Η μεσαία τάξη ανακατασκευάζεται συνεχώς και συντηρείται υπό την απειλή της δαμόκλειας σπάθης: τον συνεχή καταιγισμό φοβικών ερεθισμάτων δια μέσου της ανομίας, την καταστροφολογία και φυσικά με το πελατειακό σύστημα. Έρχονται λοιπόν σαν τεράστια αρπακτικά πουλιά οι λέξεις και φράσεις <χρέος> και τα συνώνυμα αυτής, εκποίηση ακινήτων, ρευστότητα κ.ά και σφηνώνονται στον εγκέφαλο επηρεάζοντας το μέσο προμετωπιαίο λοβό του εγκεφάλου μας.


Είμαστε μάζα ή κοινό;



«Όρθιοι και μόνοι μες στη φοβερή ερημιά του πλήθους».

Μανώλης Αναγνωστάκης

(Ναυρίδης, 2005)


Δρ Αριστονίκη Θεοδοσίου-Τρυφωνίδου


ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΕΡΜΗΣ


Το ερώτημα μάζα ή κοινό έχει απασχολήσει πάρα πολλές φορές τους αναλυτές των τηλεοπτικών προτιμήσεων του κοινού, τους διαφημιστές, τους κοινωνιολόγους, τους ψυχολόγους και άλλους επιστήμονες. Το κοινωνικό status, η ψυχολογία της στιγμής, το οικονομικό υπόβαθρο και το μορφωτικό επίπεδο των τηλεθεατών παίζει ένα μεγάλο ρόλο στη διαμόρφωση της τηλεοπτικής πραγματικότητας. Το ποσοστό του λαού που παρακολουθεί συγκεκριμένου είδους προγράμματα και γιατί –υπό ποιες συνθήκες- καθώς και το πώς χαρακτηρίζεται η συγκεκριμένη ομάδα των τηλεθεατών «μάζα ή κοινό» σκιαγραφεί μια πραγματικότητα.


ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΙ ΘΑΝΑΤΟΣ..


Καλλιόπη Ζιώγου
ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΕΡΜΗΣ



Καθισμένη στις πίσω καρέκλες του σχολικού μας αμφιθεάτρου παρακολουθώ την άρτια οργανωμένη εορτή για τη διπλή επέτειο, της 25ης Μαρτίου 1821 και του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου. Και φυσικά αντηχεί στ’ αυτιά μου ακόμη, το χιλιοειπωμένο: « ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ Ή ΘΑΝΑΤΟΣ »..όμως αμέσως ο νους μου σκαλώνει κάπου..πού; Στην επιλογή των προγόνων μας, το γεγονός δηλαδή να προτιμήσουν να πεθάνουν μαχόμενοι, παρά να αλλαξοπιστήσουν. 


SURVIVOR: Μια Αλήθεια που Πονάει



του 
ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΓΕΩΡ. ΚΑΤΣΟΥΛΗ
-φιλολόγου

ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΕΡΜΗΣ

Κάποια στιγμή οι ρωμαίοι αυτοκράτορες εισήγαγαν θεάματα προς τέρψιν στο λαό της Ρώμης. Το ποια ήταν αυτά τα έχω περιγράψει σε παλαιότερο άρθρο μου το οποίο είναι στην διάθεση του κάθε φιλέρευνου.


ΠΕΡΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ: ΤΙ; ΠΩΣ; ΓΙΑΤΙ;

ΤΗΣ ΒΙΚΥΣ ΣΙΑΜΑΝΤΑ


ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΕΡΜΗΣ



Μια Παιδαγωγική Έκθεση συντάσσεται από γενικό ή ειδικό εκπαιδευτικό ή και από τους δύο. Στόχος είναι η λεπτομερής περιγραφή του ατομικού προφίλ ενός μαθητή ώστε να βρεθεί η κατάλληλη παρέμβαση που να ανταποκρίνεται σε αυτό. Σε μια παιδαγωγική έκθεση είναι σημαντικό να αναφέρονται τα εξής:

Προσωπικά Στοιχεία Μαθητή: Ονοματεπώνυμο, Ηλικία, Τάξη φοίτησης, Πλαίσιο φοίτησης, Ιατρική (Κλινική) Διάγνωση εάν υπάρχει, Φορέας Διάγνωσης.

Ερευνητικά Εργαλεία Συλλογής Δεδομένων- Πλαίσιο Συλλογής Δεδομένων: Ο παιδαγωγός συνήθως συλλέγει πληροφορίες για το μαθητή μέσω παρατήρησης, προσωπικού ημερολογίου, συνέντευξης με τους γονείς, συνέντευξης με τον ίδιο το μαθητή.

ΤΟΜΕΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ:

Επίπεδο Αυτοεξυπηρέτησης Μαθητή: Αφορά ατομικές ανάγκες (τουαλέτα, φαγητό, ντύσιμο)
Κινητική Εξέλιξη: Αφορά τρεις τομείς, αδρή, λεπτή και αρθρωτική κινητικότητα.
Γνωστική Εξέλιξη: Αφορά τις γνωστικές λειτουργίες της πρόσληψης, αντίληψης, σκέψης, προσοχής και μνήμης
Γλωσσική Εξέλιξη: Αφορά τη φώνηση του μαθητή-εάν ο λόγος του είναι κατανοητός, τη δομή και τη σημασιολογία του (συντακτικό-γραμματική) σε επίπεδο γραφής και ανάγνωσης.
Επίπεδο Εξέλιξης Παιχνιδιού: Αφορά τις διάφορες μορφές παιχνιδιού, εξατομικευμένο, συνεργατικό, συμβολικό. Το συμβολικό παιχνίδι αποτελεί το πιο σύνθετο και πολυεπίπεδο παιχνίδι.
Αισθητική Εξέλιξη: Αφορά την αντίληψη σχημάτων, χρωμάτων, υφών κλπ
Συναισθηματική και Κοινωνική Συμπεριφορά: Αφορά την αλληλεπίδραση του με άλλους ενήλικες και ομηλίκους, τη σχέση του στο οικογενειακό πλαίσιο, τρόπους αυτοδιαχείρισης και διαχείρισης των συναισθημάτων του.
Ενδιαφέροντα και Προτιμήσεις.

Τελική Γενική Περιληπτική Εικόνα Μαθητή: Με συντομία περιγράφονται οι παραπάνω τομείς, με έμφαση στα πιο σημαντικά τα οποία αποτελούν και πηγή καθορισμού των στόχων της παρέμβασης.

Βραχύχρονοι Στόχοι Παιδαγωγικής Παρέμβασης ανά Τομέα Εξέλιξης.

Μακρόχρονοι Στόχοι Παιδαγωγικής Παρέμβασης ανά Τομέα Εξέλιξης.


Στην Παιδαγωγική Έκθεση περιγράφεται η συμπεριφορά του παιδιού και αποφεύγονται οι χαρακτηρισμοί. Η δομή και η γραφή της πρέπει να είναι ξεκάθαρες και να δίνονται παραδείγματα αναλυτικά για κάθε τομέα που τίθεται υπό ανάλυση. Αυτός που τη διαβάζει θα πρέπει να μπορεί να σχηματίσει μια συνολική εικόνα για το μαθητή χωρίς να τον έχει απέναντί του. Η σημασία του κειμένου αυτού είναι μεγάλη, καθώς δημιουργεί πρόσφορο έδαφος στη δημιουργία καταλληλότερων περιβαλλόντων μάθησης, αλλά και διευκόλυνσης αυτής λόγω των πλούσιων πληροφοριών που περιλαμβάνει.


Ομηρικός Κόσμος: Μοίρα.



της Ιωάννας Φάφκα
-φιλολόγου

ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΕΡΜΗΣ


Εκτός από την επέμβαση των θεών που επηρεάζουν τις ανθρώπινες επιλογές ως ένα βαθμό (όπως υποστηρίχθηκε στο προηγούμενο άρθρο για τη σχέση θεών θνητών στον ομηρικό κόσμο), στα έπη επικρατεί και η ιδέα ενός πεπρωμένου που βρίσκεται πιο πάνω από τους θεούς, ακόμα κι από τον Δία, που τους επηρεάζει. Είναι προφανές ότι οι ομηρικοί θεοί συμπεριλαμβανομένου και του Δία, όχι μόνο δεν είναι προαιώνιοι (όλοι γεννήθηκαν σε μια συγκεκριμένη στιγμή και με κάποιον τρόπο) αλλά ούτε παντοδύναμοι (η δύναμη κάθε θεού περιορίζεται τουλάχιστον από αυτήν των άλλων θεών) ούτε παντογνώστες (για παράδειγμα στη ραψ. Ξ , η Ήρα έχει τη δυνατότητα να εξαπατήσει τον Δία).


Πώς μαθαίνουν τα παιδιά να αγαπούν το διάβασμα;


Δρ Αριστονίκη Θεοδοσίου-Τρυφωνίδου
Ψυχολόγος Σχολικής-Εξελικτικής κατεύθυνσης




Πολύ συχνά οι γονείς ασκούν πίεση στους εκπαιδευτικούς για να μάθουν τα παιδιά τους να διαβάζουν. Το να μάθεις όμως τον μαθητή να διαβάζει και να αντλεί ευχαρίστηση από το διάβασμα είναι μια σύνθετη διαδικασία. Το διάβασμα διδάσκεται και η αγάπη για το διάβασμα εμπνέεται. Τα παιδιά μαθαίνουν να διαβάζουν επειδή έχουν επαφή με την καλή λογοτεχνία, επειδή παροτρύνονται στο να γράφουν, επειδή ενθαρρύνονται από το περιβάλλον αλλά πρωτίστως επειδή βλέπουν τους οικείους τους και τους εκπαιδευτικούς να διαβάζουν με ευχαρίστηση οι ίδιοι.


Γιατί δεν είμαστε ευτυχισμένοι;


Δρ Αριστονίκη Θεοδοσίου-Τρυφωνίδου
Ψυχολόγος Σχολικής-Εξελικτικής κατεύθυνσης


ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΕΡΜΗΣ


Ευτυχία ορίζεται ως η ψυχική ικανοποίηση του ανθρώπου που συντελείται με την εκπλήρωση των επιθυμιών του. Όπως έλεγε ο Τολστόι <Ευτυχία δεν είναι να κάνεις πάντα αυτό που θέλεις, αλλά να θέλεις πάντα αυτό που κανεις>. Ωστόσο, ο Ουγκώ, θεωρούσε ότι ευτυχισμένος είναι κάποιος που νιώθει ότι τον αγαπούν γι'αυτό που είναι ή μάλλον ότι τον αγαπούν παρόλο που είναι αυτός που είναι. Αυτή η θέση επιβεβαιώθηκε μέσα από την επιστημονική έρευνα. Οι καλές σχέσεις μας κάνουν πιο ευτυχισμένους και υγιείς φαίνεται να είναι η διαπίστωση μιας μακροχρόνιας και διαχρονικής έρευνας που έγινε στο πανεπιστήμιο του Χάρβαντ. Ακόμη η σταθερότητα και η ποιότητα στις σχέσεις μας συμβάλλει προς αυτή την κατεύθυνση.


Η Βαρκελώνη του Antoni Gaudí

της
Ιωάννας Αρβανιτίδου
ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΕΡΜΗΣ


Ο Antoni Gaudí (1852 - 1926) υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους αρχιτέκτονες του τέλους του 19ου και των αρχών του 20ου αιώνα. Γεννήθηκε στο Reus, αλλά σπούδασε και ανδρώθηκε καλλιτεχνικά στην Βαρκελώνη και εξελίχθηκε στον σημαντικότερο εκπρόσωπο του καταλανικού μοντερνισμού, στον τομέα της αρχιτεκτονικής.


Παγκόσμια Ημέρα Δασών η σημερινή




Του Ηλία Θ. Ντούφα
* Δασολόγος – Περιβαλλοντολόγος ΑΠΘ, MSc, Διδάκτωρ Μηχανικός ΕΜΠ 

ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΕΡΜΗΣ


Για 46η χρονιά την 21η Μαρτίου εορτάζεται η Παγκόσμια ημέρα Δασών, όπως έχει καθιερωθεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, η οποία έχει στόχο να ενημερώσει και να ευαισθητοποιήσει το κοινωνικό σύνολο για την αξία των δασών στη ζωή. Θέμα της φετινής γιορτής είναι «Δάση και Ενέργεια».


Μακάριοι οἱ Εὐδαίμονες


του
Νικολάου Γεωρ. Κατσούλη
- φιλολόγου

ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΕΡΜΗΣ
Λεπτομερή τοπογραφική και κλιματολογική περιγραφή των Μακάρων νήσων και της χαρισάμενης ζωής που περνούν εκεί οι μάκαρες μας δίνει ο Λουκιανός

Θα ξεκινήσωμεν με ένα αξίωμα. Ποιοι θεωρούνται μακάριοι άνθρωποι; Μα φυσικά όσοι είναι ευτυχισμένοι, όσοι απόλαυσαν την ευδαιμονίαν

«Όσοι λέγονται ευτυχείς, μακαρίζονται»

Φυσικά δια να απολαύσουν τον μακαρισμόν, να τύχουν μνείας και τιμής ως ευδαίμονες πρέπει να έζησαν ενάρετον βίον στην ζωήν των. Λέγω να έζησαν διότι «Χρειάζεται και αρετή τελεία και βίος συμπληρωμένος» κατά τον Σόλωνα. Δεν φθάνει να είχαν αρετή όσω ζούσαν, αλλά να πέθαναν με την αρετήν, να είχαν έως τέλους της ζωής των ευδαιμονία, ευτυχία. Διότι είναι γνωστόν ότι «Εις την ζωήν συμβαίνουν πολλαί μεταβολαί και πολυειδείς συμπτώσεις, και είναι ενδεχόμενον όστις ευρίσκεται εις πολύ καλήν κατάστασιν να περιπέση εις μεγάλας συμφοράς εις το γήρας του. Και βεβαίως εκείνον, όστις θα εύρη τοιαύτην τύχην και θα αποθάνη αθλίως, δεν τον μακαρίζει κανείς.»



Θερμοπύλες

 
 
της Ιωάννας Φάφκα
φιλολόγου
 
 
 
Λίγο-πολύ όλοι μας έχουμε ακούσει για τον Λεωνίδα και τους 300. Άλλοι από τον Ηρόδοτο και τον Διόδωρο Σικελιώτη άλλοι από την ομώνυμη ταινία των Ζακ Σνάιντερ και Φρανκ Μίλλερ. Όποια κι αν είναι η πηγή, το βέβαιο είναι ότι όλοι μας έχουμε γίνει γνώστες της ανδρείας και της μοναδικής αυταπάρνησης και αυτοθυσίας αυτών των ανδρών, που αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης για ποικίλες μορφές καλλιτεχνικής έκφρασης, τα δημιουργήματα της οποίας παραμένουν μέχρι και σήμερα μεταξύ των πλέον εμβληματικών στην πολιτισμική παρακαταθήκη του χώρου όχι μόνο των τεχνών αλλά και των γραμμάτων.


Πώς να διαβάζετε σε ένα τέστ Πολλαπλών επιλογών;


ΔΡ ΑΡΙΣΤΟΝΙΚΗ ΘΕΟΔΟΣΙΟΥ-ΤΡΥΦΩΝΙΔΟΥ
Ψυχολόγος Εξελικτικής-Σχολικής κατεύθυνσης


ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΕΡΜΗΣ


Για να κατανοήσουμε κάτι θα χρειαστεί να αφυπνίσουμε τη δηλωτική και τη διαδικαστική μας γνώση. Τη δηλωτική γνώση για τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα, και τις απεικονιστικές πληροφορίες και τη διαδικαστική γνώση για να μπορέσουμε να βρούμε τον τρόπο, βάσει του οποίου θα κατανοήσουμε τους κανόνες και να κατηγοριοποιήσουμε τις σχετικές έννοιες.


Όταν ο μαθητής δυσκολεύεται να προσαρμοστεί...


Δρ Αριστονίκη Θεοδοσίου-Τρυφωνίδου
Ψυχολόγος Σχολικής-Εξελικτικής κατεύθυνσης


ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΕΡΜΗΣ

Οι δυσκολίες προσαρμογής στο σχολικό πλαίσιο και όχι μόνο, διακρίνονται από προσωρινότητα και ρευστότητα καθότι η ανάπτυξη του παιδιού και του εφήβου είναι ραγδαία και η μια αλλαγή διαδέχεται την άλλην. Πολλές φορές είναι ανεφικτο να εντοπιστεί το σημείο βάση του οποίου αρχίζει να θεωρείται μια συμπεριφορά προβληματική. Το παιδί αναπτύσσεται καθως αλληλεπιδρούν πολυάριθμοι και ποικίλοι γενετικοί παράγοντες τους οποίους πολλές φορές είναι δύσκολο να εντοπίσουμε (Παρασκευόπουλος, 2010). Κάποιες φορές, λοιπόν, μπορεί να συμβαίνει μια ακραία έκφραση ομαλών αναπτυξιακών τάσεων. Παραδείγματος χάρη η αφοσιωμένη σχολική επιμέλεια είναι μια επιθυμητή συμπεριφορά κατά τη διάρκεια της σχολικής ηλικίας η οποία μπορεί να αλλάξει πρόσημο και να λειτουργεί ως μια άκαμπτη και καταναγκαστική προσήλωση στα σχολικά καθήκοντα λειτουργώντας μεσα σενα αγχωτικό και φοβικό περίγραμμα.


Διαγώνισμα Λατινικῶν Γ’ (ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ 2017)

KEIMENO 45 – ΜΙΑ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΑΝΑΠΤΕΡΩΝΕΙ ΤΟ ΗΘΙΚΟ ΤΩΝ ΠΟΛΙΟΡΚΗΜΕΝΩΝ


Έρη Ναθαναήλ
Φιλόλογος


ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΕΡΜΗΣ



ΚΕΙΜΕΝΟ

Caesar ex captīvis cognoscit quae apud Cicerōnem gerantur quantōque in periculo res sit. Tum cuidam ex equitibus Gallis persuadet ut ad Cicerōnem epistulam deferat. Curat et providet nē, interceptā epistulā, nostra consilia ab hostibus cognoscantur. Quam ob rem epistulam conscriptam Graecis litteris mittit. Legātum monet ut, si adīre non possit, epistulam ad amentum tragulae adliget et intra castra abiciat. In litteris scribit se cum legionibus celeriter adfore. Gallus, periculum veritus, costituit ut tragulam mitteret. Haec casu ad turrim adhaesit et tertio post die a quodam milite conspicitur et ad Cicerōnem defertur. Ille epistulam perlegit militesque adhortatur ut salutem sperent.



Τι εστί η ειμαρμένη;


της Ελένης Πουρίκη
-φιλολόγου



Η ειμαρμένη έχει ταυτιστεί από πολλούς ως η μοίρα μας, η τύχη μας. Έχει όμως μια καθοριστικότερη επίδραση από τα υπόλοιπα και έχει αποτελέσει ένα θέμα που πολλοί θέλησαν να αναλύσουν.


Ομηρικός κόσμος: θεοί και θνητοί.




ΟΜΗΡΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ: ΘΕΟΙ ΚΑΙ ΘΝΗΤΟΙ






της Ιωάννας Φάφκα
- Φιλολόγου





Ο ΟΜΗΡΟΣ ΩΣ ΘΕΟΛΟΓΟΣ

Το ότι ο Όμηρος, τουλάχιστον στην Ελληνιστική εποχή, ήταν γνωστός με το προσωνύμιο «ο ποιητής» είναι διαδεδομένο αλλά, όταν ο Πορφύριος περιστασιακά αναφέρεται σε αυτόν αποδίδοντάς του το προσωνύμιο «ο θεολόγος»- όρος που κατεξοχήν χρησιμοποιήθηκε για τον Ορφέα-, ερχόμαστε αντιμέτωποι με μια άλλη, εντελώς διαφορετική από αυτήν που έχουμε στο μυαλό μας, εικόνα γι’ αυτόν.


ΙΩΑΝΝΑ ΦΑΦΚΑ



Η Ιωάννα Φάφκα είναι απόφοιτη του Κλασικού Τμήματος της Φιλολογίας του ΑΠΘ και μεταπτυχιακή φοιτήτρια στην Ιστορία της Φιλοσοφίας του τμήματος Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής του ίδιου πανεπιστημίου. 

Στα ενδιαφέροντα της εντάσσονται η αρχαϊκή επική ποίηση, η σάτιρα και η ηθική φιλοσοφία. Οι συλλήψεις του πνεύματος της κλασικής αρχαιότητας, η γοητεία του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού και η σταδιακή μετάβαση από το μύθο στο λόγο αποτελούν τα στοιχεία που την όπλισαν με ιδιαίτερο ζήλο για το αντικείμενο και εξακολουθούν καθημερινά να μετατρέπουν το επάγγελμα που ακολούθησε σε ένα δημιουργικό ταξίδι γεμάτο γνώση. 

Επικοινωνία: ioannafafk[at]filologos-hermes[dot]info



ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΑΥΤΙΣΜΟΣ

ΤΗΣ ΒΙΚΥΣ ΣΙΑΜΑΝΤΑ
      
     
ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΕΡΜΗΣ



      Η εκπαίδευση συμπεριφοράς και η χρήση κανόνων για τη διαχείριση ενός παιδιού με αυτισμό είναι κομβικά για την αντιμετώπιση διαταρακτικών συμπεριφορών, αλλά και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής του παιδιού, (Κωνστανταρέα, 2001). Η εκπαίδευση, επίσης, όλων των ανθρώπων που έχουν επαφή με το παιδί για να εξασφαλιστεί μια ολιστική προσέγγιση αυτού, καθώς και η γενίκευση των κοινωνικών δεξιοτήτων που έχουν διδαχθεί σε όλες τις περιστάσεις και τα περιβάλλοντα αποτελούν καίρια σημεία αυτής (Anderson, Taras,Cannon,1996).

Τι μπορούμε, λοιπόν, να κάνουμε σε περίπτωση εκδήλωσης διαταρακτικής συμπεριφοράς; Πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας τα εξής:

  1. Η συμπεριφορά αυτή έχει επικοινωνιακό σκοπό: Οι Carr & Durand (1985b) ήταν οι πρώτοι αναλυτές της συμπεριφοράς που υποστήριξαν ότι οι περισσότερες αντιδράσεις ενός παιδιού με αναπηρία πηγάζουν από προσπάθειες επικοινωνίας όσο άστοχες και αν φαίνονται. Αν, λοιπόν, εντοπίσουμε το μήνυμα που μεταφέρει η συμπεριφορά του, μπορούμε να το βοηθήσουμε να την αντικαταστήσει με μια κοινωνικά αποδεκτή συμπεριφορά που να επιτελεί τον ίδιο επικοινωνιακό στόχο. 
  2. Πρέπει να διατηρήσουμε τη ψυχραιμία μας: Οι σπασμωδικές κινήσεις των ατόμων που βρίσκονται μαζί με το παιδί θα έχουν ως αποτέλεσμα την ενίσχυση της συμπεριφοράς και όχι την καταστολή της. 
  3. Να βεβαιωθούμε ότι όλοι είναι ασφαλείς: Σε τέτοιες περιπτώσεις οφείλουμε να διασφαλίσουμε ότι όλα τα άτομα που είναι παρόντα, συμπεριλαμβανομένου του παιδιού με αυτισμό δεν κινδυνεύουν σωματικά από την εκδήλωση αυτής της συμπεριφοράς. 
  4. Η παρέμβαση έπεται: Ποτέ δεν προσπαθούμε να μάθουμε στο παιδί την ώρα που βρίσκεται σε ένταση. Αφού ηρεμήσει, τότε μπορούμε να παρέμβουμε διδάσκοντάς του τρόπους διαχείρισης των συμπεριφορών του. 
  5. Η τιμωρία δε βοηθά: Είναι σημαντικό να κατανοήσει ότι οι ανάγκες του γίνονται σεβαστές και να μάθει πώς να τις διαχειρίζεται χωρίς να νιώσει ενοχικά που τις εξέφρασε, έστω και με αυτόν τον τρόπο. 

ΣΥΝΤΟΜΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ

Ένας μαθητής με αυτισμό παρακολουθεί το μάθημα στο σχολείο και έχει αρχίσει να κουράζεται.

ΠΙΘΑΝΗ ΔΙΑΤΑΡΑΚΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ:

Αρχίζει να φωνάζει, να κουνιέται έντονα, να σηκώνεται από την καρέκλα.

ΤΡΟΠΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ: 

  • Εφαρμογή κοινών κωδίκων: Έχει εξαρχής συμφωνηθεί με το παιδί ένας κοινός κώδικας, που όταν εφαρμόζεται από τον ενήλικα, -στη συγκεκριμένη περίπτωση εκπαιδευτικό-, σημαίνει ότι το παιδί δεν ακολουθεί τους κανόνες. Για παράδειγμα, μέτρημα από το 1 έως το 3, παρουσίαση οπτικού κανόνα (κόκκινο φανάρι, κόκκινο Χ κλπ), πίεση στους ώμους ώστε να απομακρυνθεί η ένταση. 
  • Αφού ηρεμήσει το παιδί, του προτείνουμε εναλλακτικούς τρόπους συμπεριφοράς. Η οπτικοποίηση συμπεριφορών, οι κοινωνικές ιστορίες, η δραματοποίηση διαλόγων βοηθούν σε αυτό το στάδιο. Αντί να φωνάξει, μπορεί να πει κουράστηκα ή θέλω διάλειμμα. Αντί της έντονης κίνησης μπορεί να πει ότι θέλει να βγει για λίγο έξω. Μπορούμε να δώσουμε στο παιδί τη δυνατότητα να επιλέξει σταδιακά ποια συμπεριφορά του ταιριάζει καλύτερα ώστε αυτή να γενικεύσει. 
  • Επιβραβεύουμε το παιδί για την εφαρμογή αποδεκτής συμπεριφοράς εκ μέρους του. Σε περίπτωση συνέχισης της διαταρακτικής συμπεριφοράς συζητούμε μαζί του τις συνέπειές της επιλογής του.
     Το πρώτο, επομένως, βήμα στην αντιμετώπιση των διαταρακτικών συμπεριφορών είναι η κατανόηση και ανάλυση των συνθηκών υπό τις οποίες ενισχύεται η εμφάνισή τους. Εν συνεχεία, είναι σημαντικό να διδάξουμε κοινωνικά αποδεκτούς τρόπους που να ικανοποιούν τις συγκεκριμένες επικοινωνιακές ανάγκες του παιδιού, ώστε να μη χρειάζεται να καταφεύγει σε ανεπιθύμητους τρόπους επικοινωνίας. Απώτερος στόχος βραχυπρόθεσμα είναι η βελτίωση της καθημερινότητάς του και η επιτυχής ένταξη του στο σχολικό και κοινωνικό σύνολο, με σεβασμό στις ανάγκες του, ενώ μακροπρόθεσμα είναι η εκμάθηση από το παιδί τεχνικών διαχείρισης του εαυτού του σε παρόμοιες καταστάσεις.


ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Anderson S., Taras M. ,Cannon B. , (1996). Teaching new skills to young children with autism. In C. Maurice (Ed.), G. Green, S. Luce. Behavioral intervention for young children with autism: A manual for parents and proffesionals. (pp. 181-194) Austin, TX: pro-ed publications.

Carr, E. G. & Durand, V. M. (1985).Reducing behavior problems through functional communication training. Journal of Applied Behavior Analysis, 18, 111-126.

Κωνστανταρέα, Μ. (1988). Παιδικός αυτισμός, Σύγχρονα Θέματα Παιδοψυχιατρικής. Αθήνα: Καστανιώτη, Επιμέλεια: Τσιάντης Γ., Μανωλόπουλος, Σ.


"Καισαρίων" του Κ. Π. Καβάφη. Ανάλυση και Σχόλια

της Ιωάννας Π. Αρβανιτίδου


ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΕΡΜΗΣ



Μιλώντας σε ακροατήρια...


Δρ Αριστονίκη Θεοδοσίου-Τρυφωνίδου
Ψυχολόγος Σχολικής-Εξελικτικής κατεύθυνσης



Η στάση των εκφοβιστών συναδέλφων σας 

Στην κατάμεστη αίθουσα του σχολείου ακουγόταν ένα βουητό από τους επισκέπτες, τους γονείς και τους συναδέλφους που έψαχναν θέση στα μπροστινά καθίσματα. Στην σκηνή πηγαινοέρχονταν τεχνικοί, τελευταίες οδηγίες, παραινέσεις της τελευταίας στιγμής. Πέφτει η σκηνή και ξεκινάει το εναρκτήριο τραγούδι. Η παρουσίαστρια καλεί στο βήμα τους ομιλητές. Καθόμαστε στο πάνελ μπροστά από το μικρόφωνο και ο καθείς με τη σειρά του κάνει την παρουσίαση της δουλειάς του. Έρχεται η σειρά μου. Ρίχνω μια τελευταία ματιά στο ακροατήριο. Πάντα προσπαθώ να κάνω το ψυχογράφημα του ακροατηριου μου, σχεδόν πάντα εντοπίζω τους πιο δύσπιστους, ανιχνεύω τις αντιδράσεις τους, πολλές φορές διαβάζω και τα χείλη τους. Όταν η ματιά τους διασταυρωθεί με τη δικιά μου αντιλαμβάνομαι τη διάθεση τους. Ξεκινώ να μιλώ. Μια μερίδα ακροατών παρακολουθεί με προσοχή και σημειώνει, μια άλλη μερίδα κουνάει το κεφάλι σαν να συμφωνεί, άλλοι χαμογελάνε, άλλοι ασχολούνται με το κινητό τους, άλλοι χαζογελάνε με τους διπλανούς τους για άσχετα πράγματα. Υπάρχει όμως μια μερίδα ακροατών, συνήθως συναδέλφων, που σχολιάζει επικριτικά το καθετί με ύφος υπεροπτικό. Αυτούς τους εντοπίζω κατευθείαν.


Γιατί το παιδί μου δυσκολεύεται να μάθει;



Δρ Αριστονίκη Θεοδοσίου-Τρυφωνίδου
Ψυχολόγος Σχολικής-Εξελικτικής κατεύθυνσης


ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΕΡΜΗΣ

Όταν η επίδοση ενός μαθητή είναι τουλάχιστον κατά ένα ή δύο έτη χαμηλότερη από αυτή που αναμένεται με βάση τη νοητική και χρονολογική του ηλικία τότε θεωρείται ότι υπάρχει μαθησιακή δυσκολία. Παραδείγματος χάρη, ένας μαθητής της Γ τάξης που έχει δυσλεξία διαβάζει σαν ένα μαθητή της Α τάξης -ως προς την ταχύτητα, τη στρατηγική αλλά και την ποσότητα και ποιότητα των αναγνωστικών του λαθών. Προκειμένου να προληφθούν λανθασμένοι χειρισμοί στον τρόπο διδασκαλίας καλό είναι στα παιδιά να χορηγούνται αξιόπιστα και έγκυρα διαγνωστικά εργαλεία στην προσχολική ηλικία για να επισημαίνονται τυχόν δυσκολίες τους και να τυγχάνουν έγκαιρης παρέμβασης. Με την περιγραφή του γνωστικού προφίλ του παιδιού εντοπίζονται οι τομείς της γνωστικής λειτουργίας στους οποίους έχει καλύτερη επίδοση.


Χαμογελάτε στους μαθητές σας



Δρ Αριστονίκη Θεοδοσίου-Τρυφωνίδου
Ψυχολόγος Σχολικής Εξελικτικής ψυχολογίας


ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΕΡΜΗΣ


Δύο ή τρεις μέρες πριν, δεν θυμάμαι ακριβώς γυρνοβολούσα γύρω από το αμφιθέατρο. Εκεί θα εξεταζόμουν από μια ομάδα εκπαιδευτικών για την πορεία μου, τις γνώσεις που αποκόμισα, το αποτέλεσμα των κόπων μου. Εκεί θα κατέθετα μέρος από τη ψυχή μου. Η προετοιμασία αυτή μετρούσε χρόνια, στιγμές αμέτρητες και έφτανε μονο μια παρουσίαση για να κριθεί όλο αυτό το αποτέλεσμα. Το αμφιθέατρο, ένα αριστοκρατικά σχεδιασμένο δωμάτιο, μα τόσο ψυχρά απόμακρο...Εγώ και οι σκέψεις μου το κοιτούσαμε με αναστοχασμό. Έκλεινα τα μάτια και σκεφτόμουν εμένα να μπαίνω από την πόρτα, να κάθομαι στο έδρανο της εξέτασης και να αρχίζω να μιλώ, να εξηγώ να μαδάω τις σκέψεις μου μία μία με αναστοχασμό και ύστερα αναλογιζόμουν τις αποκρίσεις των εκπαιδευτικών.


ΔΙΚΑΝΙΚΟΙ ΛΟΓΟΙ ΩΣ «ΤΕΧΝΗ» ΚΕΚΡΥΜΜΕΝΗ (ΜΕΡΟΣ Δ')


Νικολάου Γεωρ. Κατσούλη
- φιλολόγου

ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΕΡΜΗΣ


Πώς γίνεται θα αναρωτηθεί κανείς διαβάζοντας τα τρία προηγούμενα μέρη αυτού εδώ του άρθρου να υπάρξει σύνθεση λόγου αποτελουμένου από συναρμογή πραγμάτων αντιθέτων όπως φερ’ ειπείν η ύπαρξη μαζί των πρώτων λόγων και των υστέρων; Διότι τα λεγόμενα πρώτα δεν θα αντιφάσκουν με τα λεγόμενα έπειτα; Είπα όμως, ότι τέτοιοι λόγοι σύνθετοι, κεκρυμμένης τέχνης, διαθέτουν προλόγους και επιλόγους με έννοιες κοινές τόσο δια τον κατήγορον, όσον και για τον απολογούμενον, ενώ και η διήγησις τέτοιων λόγων, δηλαδή τα κυριώτερα και σπουδαιότερα γεγονότα της υποθέσεως είναι κοινή κι αυτή. Το μέρος δε το περί της Πίστεως, οι αποδείξεις του λόγου, ίσως ήθελεν είναι το δυσκολότερο μέρος εις το να δυνηθεί ο ρήτορας μιας τέτοιας κρυφίας τέχνης να συναρμόσει την πρωτολογία με την δευτερολογία σε ένα ή και τα επιχειρήματα του φεύγοντος με αυτά του διώκοντος ομού.



Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΑΠΕΙΛΕΙΤΑΙ ΚΑΙ ΕΚ ΤΩΝ ΕΣΩ..


Καλλιόπη Ζιώγου

ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΕΡΜΗΣ


Με όλα αυτά που συμβαίνουν γύρω μου νιώθω πως ο Χριστός εκδιώκεται από τη ζωή μας, τη σκέψη μας, την καθημερινότητά μας. Προβάλλεται ένας άλλος τρόπος ζωής, χωρίς Χριστό, ο οποίος ξαφνικά ενοχλεί τους πάντες..τα παιδιά μας να μην γνωρίζουν τίποτα για Εκείνον, για το πώς η Πίστη μας κράτησε ζωντανή τούτη τη χώρα ακόμη κι όταν οι πιθανότητες αντοχής της σε δύσκολους καιρούς ήταν εις βάρος της. Όμως όλα τα προαναφερθέντα δεν με ανησυχούν..ανέκαθεν η Εκκλησία ήταν, είναι και θα είναι υπό διωγμόν.. Είναι η πορεία της Σταυρική και θα εξακολουθεί να είναι. Το Υπόλειμμα υπήρχε και θα εξακολουθεί να υπάρχει. Δεν με τρομάζουν οι εξωτερικοί εχθροί της, θαρρώ πως η ζημιά προκαλείται εκ των έσω..


Σχολικός εκφοβισμός. Μπορούμε να τον αντιμετωπίσουμε, θέλουμε;



6 Μαρτίου:Πανελλήνια Ημέρα κατά της Σχολικής Βίας και του Εκφοβισμού

Δρ Αριστονίκη Θεοδοσίου-Τρυφωνίδου
Ψυχολόγος Σχολικής-Εξελικτικής κατεύθυνσης



Οι διαπληκτισμοί, οι διενέξεις, οι συγκρούσεις και οι υποτιμητικοί χαρακτηρισμοί είναι από τα πιο συνηθισμένα προβλήματα στην παιδική και εφηβική ηλικία. Τα παιδιά παραμένουν στο σχολείο πολλές ώρες, εκεί στην αυλή του σχολείου συγχρωτίζονται και διαδρούν χωρίς να υπάρχει πάντοτε επιτήρηση. Ενώ λοιπόν αυτές οι επιθετικές ενέργειες είναι συνηθισμένες για κάποια παιδιά συχνά μπορεί να γίνονται επώδυνες και τραυματικές. Σε αυτές τις επιθετικές ενέργειες λαμβάνει χώρα το δίπολο φαινόμενο: οι θύτες και τα θύματα.


Επιθετικότητα: Ποιοι παράγοντες συντελούν στην εκδήλωση της;



Δρ Αριστονίκη Θεοδοσίου-Τρυφωνίδου
Ψυχολόγος Σχολικής-Εξελικτικής κατεύθυνσης



Η επιθετική συμπεριφορά των παιδιών, που αυξάνεται με ραγδαίους ρυθμούς και ανυπολόγιστες δυστυχώς συνέπειες, δεν γεννιέται από τη μια μέρα στην άλλη. Ποιοι είναι αυτοί οι παράγοντες, που φροντίζουν να καλλιεργήσουν αυτού του είδους τη συμπεριφορά.


Όταν η Νοηματική Γλώσσα συναντά το παραμύθι...!!!

ΤΗΣ ΒΙΚΥΣ ΣΙΑΜΑΝΤΑ



ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΕΡΜΗΣ


   
     Την 1/3/2017, την Τετάρτη το βράδυ έλαβε χώρα ποιητική αγρυπνία στο Τρίπορτο στον Κεραμεικό. Ποιήματα της Παναγιώτας Μπλέτα και παραμύθια της Εύας Πετροπούλου-Λιανού αναγνώστηκαν, ενώ υπήρχε παράλληλη διερμηνεία αυτών στη νοηματική γλώσσα. 

     Για άλλη μια φορά, η σχολή νοηματικής γλώσσας της Σχοιναράκη Χρυσάνθης και οι εκπαιδευτικοί της, πρωτοπόροι για τις δράσεις τους, ένωσαν τον κόσμο της νοηματικής με τον κόσμο της ποίησης και του παραμυθιού. Σε συνεργασία με δύο εκπαιδευόμενες διερμηνείς της νοηματικής γλώσσας, η Σχοιναράκη Χρυσάνθη απέδωσε με τρόπο θεατρικό και παραστατικό τα παραμύθια για τα οποία γινόταν λόγος στη συνάντηση αυτή. 

       Πιο συγκεκριμένα, χρησιμοποιήθηκε η τεχνική του «καθρέπτη», κατά την οποία ένας ακούοντας πραγματοποιεί τη διερμηνεία του κειμένου που ακούγεται σε έναν κωφό, ο οποίος εμπλουτίζει την απόδοση αυτού στη νοηματική γλώσσα. Ο ακούοντας λειτουργεί ως «καθρέπτης», ως δίοδος ώστε ο κωφός να μπορεί να έχει πρόσβαση στο γραπτό και ακουστικό κείμενο. Δύο παράλληλες διερμηνείες ουσιαστικά λαμβάνουν χώρα, αναδεικνύοντας τον πολυδιάστατο χαρακτήρα της νοηματικής γλώσσας και τις δυνατότητές της. Η απόδοση ποιητικής και μεταφορικής γλώσσας στη νοηματική αποτελεί μια πολύπλοκη διαδικασία, και επιβάλλει πολύ καλή γνώση τόσο της ελληνικής γλώσσας όσο και της νοηματικής, λόγω των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της.

     Το ταίριασμα της γλαφυρής γλώσσας του «παραμυθόκοσμου», όπως ανέφερε και η ίδια η Εύα Πετροπούλου-Λιανού, με την παραστατικότητα της νοηματικής δημιουργούσαν ποικίλα συναισθήματα σε όσους ήταν παρόντες σε αυτή την ποιητική βραδιά. Λέξεις, εικόνες, χρώματα, αισθήματα, κινήσεις σε αλλεπάλληλους κύκλους εμπλούτιζαν το περιεχόμενο των κειμένων δίνοντας του μια άλλη διάσταση.

ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΕΡΜΗΣ



Ο πανεπιστήμων Μάξιμος Πλανούδης


της Ιωάννας Αρβανιτίδου

ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΕΡΜΗΣ


Φιλόλογος, ρήτορας, μαθηματικός, αστρονόμος, μουσικός… με δύο λέξεις: Μάξιμος Πλανούδης. Γεννήθηκε στη Νικομήδεια Βιθυνίας, περί το 1255, εγκαταστάθηκε με τον πατέρα του στην Κωνσταντινούπολη λίγο μετά την ανακατάληψη της Πόλης, το 1261, και εκεί έλαβε την πολύπλευρη μόρφωση του. Θεωρείται σίγουρο ότι μέχρι το 1280 είχε ολοκληρώσει τις σπουδές του, καθώς εκείνη τη χρονιά εξέδωσε μια συλλογή εξάμετρων στίχων.


Τι ήταν οι ομηρικές Εκατόμβες;



ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΓΕΩΡ. ΚΑΤΣΟΥΛΗ
D.Phil res. Φιλολόγου

ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΕΡΜΗΣ
Το σπάνιο νόμισμα του 6ου π.Χ. αιώνα από ήλεκτρο με παράσταση κεφαλής ταύρου

Στην αρχαιότητα και ιδίως στον Όμηρο απαντάται συχνότατα η λέξη «εκατόμβη». Για την λέξη γνωρίζουμε τα εξής:

«Η Εκατόμβη (από το εκατόν βόες) είναι μία μεγαλόπρεπη θυσία, αρχικά εκατό βοδιών, αλλά αργότερα και άλλων θυμάτων αντίστοιχης αξίας. Προσφερόταν κατά τους αρχαίους χρόνους στην Ελλάδα προπάντων προς τιμήν του Δία και του Απόλλωνα (απ' αυτό και το επίθετο των δύο θεών «εκατομβαίοι») με σκοπό εξιλασμού, αλλά και σαν ευκαιρία για να προσφερθεί στο λαό πλούσιο συμπόσιο. Εκατομβαιώνα επίσης ονόμαζαν ένα μήνα του ελληνικού ημερολογίου (Ιούνιο - Ιούλιο περίπου) επειδή τότε συνήθως θυσίαζαν εκατόμβες.» [1]


ΑΡΙΣΤΟΝΙΚΗ ΘΕΟΔΟΣΙΟΥ



ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΕΡΜΗΣ


Η Αριστονίκη Θεοδοσίου-Τρυφωνίδου σπούδασε Ψυχολογία στο ΑΠΘ με υποτροφία από το ΙΚΥΚ. Έχει 5 μεταπτυχιακές ειδικεύσεις: στη Συμβουλευτική ψυχολογία, στη Σχολική-Εξελικτική ψυχολογία, στη Διοίκηση Εκπαιδευτικών μονάδων, στην Εικαστική Θεραπεία, στα Ναυτιλιακά και Χρηματοοικονομικά και Διδακτορικό τίτλο στην Εξελικτική Ψυχολογία από το ΑΠΘ.

Έχει εξειδικευτεί στη χορήγηση μαθησιακών και ψυχοδιαγνωστικών τεστ, στη Συστημική θεραπεία ζευγαριών, στην Γνωστική-Αναλυτική ψυχοθεραπεία, στην κακοποιηση παιδιού και εφήβου κ.ά



Τα μαθηματικά και ο μαθητής με Δυσλεξία


Δρ Αριστονίκη Θεοδοσίου-Τρυφωνίδου 
Ψυχολόγος Σχολικής-Εξελικτικής ψυχολογίας
 
 

Η Δυσλεξία ανήκει στην ομάδα των ειδικών μαθησιακών δυσκολιών. Κύριο γνώρισμα της δυσλεξίας είναι τα νευρολογικής προέλευσης προβλήματα στην ευχερή αναγνώριση μεμονωμένων λέξεων και κατ'επέκταση την αποκωδικοποίηση κειμένων και στην ορθογραφία. Ακόμη οι δυσκολίες αυτές συνδέονται άρρηκτα με ελλείμματα στη φωνολογική διάσταση της γλώσσας. Δευτερογενή προβλήματα που συνδέονται με τη δυσλεξία ενδέχεται να είναι οι δυσκολίες αναγνωστικής κατανόησης οι οποίες εμποδίζουν την ανάπτυξη του λεξιλογίου. Ο συνδυασμός πρωτογενών και δευτερογενών προβλημάτων έχει ως αποτέλεσμα στη διαμόρφωση ενός γενικού μαθησιακού προφίλ που χαρακτηρίζεται από δυσκολίες κατά τη μετάφραση της γλώσσας σε σκέψη κατά την ακρόαση και την ανάγνωση αλλά και κατά τη μετάφραση της σκέψης σε γλώσσα δηλαδή κατά τη γραφή και την ομιλία. Η Δυσλεξία υφίσταται -συμφωνα με έρευνες- από τη στιγμή της γέννησης και οι επιπτώσεις στη ζωή του ατόμου διαρκούν καθ'όλη την διάρκεια της ζωής του ατόμου.Εκτός από δυσκολίες φωνολογικής επεξεργασίας η δυσλεξία μπορεί να περιλαμβάνει ανεπάρκειες εργαζόμενης μνήμης, προβλήματα την ταχεία ονομασία, προβλήματα ανάκλησης καθώς και δυσκολίες στην ανάπτυξη αυτοματοποιημένων δεξιοτήτων. Οι επιπτώσεις της δυσλεξίας στη συμβατική διδασκαλία είναι πολλές ωστόσο τα άτομα με δυσλεξία ανταποκρίνονται θετικά σε ειδικά σχεδιασμένα προγράμματα που είναι προσαρμοσμένα στις μαθησιακές τους προτιμήσεις. Ιδιαίτερα βοηθητικά είναι τα σχεδιασμένα προγράμματα που περιλαμβάβουν χρήση τεχνολογιών πληροφορικής. 
 


Πώς γράφουμε σωστά μια έκθεση








Η Νεοελληνική Γλώσσα είναι ένα βασικό μάθημα, φαινομενικά εύκολο, ωστόσο αν δε μελετηθεί προσεκτικά και με τον τρόπο που πρέπει, γίνεται αρκετά δύσκολη η παρακολούθηση του στις τάξεις τόσο του Γυμνασίου όσο και του Λυκείου. Η δυσκολία του μαθήματος αυτού έγκειται στο γεγονός πως πρόκειται για νέα ελληνικά κι έτσι ο μαθητής τείνει να θεωρεί πως ξέρει ήδη όσα διδάσκεται, με αποτέλεσμα να μην δίνει την απαιτούμενη προσοχή. Μια άλλη δυσκολία που σχετίζεται με το μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας είναι αυτή της διχοτόμησης του μαθήματος σε δύο μέρη: το θεωρητικό με τις ασκήσεις και την παραγωγή λόγου, ή αλλιώς, την έκθεση. Με αυτό θα ασχοληθούμε παρακάτω.

Η συγγραφή μιας έκθεσης δεν είναι δύσκολη, αρκεί να γνωρίζουμε κάποιους βασικούς κανόνες. Πρόκειται για το τμήμα του μαθήματος το οποίο είναι αρκετά περίπλοκο στη διόρθωση του, κι αυτό συμβαίνει γιατί η συγγραφή της έκθεσης είναι μια καθαρά υποκειμενική διαδικασία. Όταν, δηλαδή, καλείται ένας εκπαιδευτικός να διορθώσει μια έκθεση, δεν καλείται να κρίνει την άποψη του μαθητή, αλλά την ορθότητα της αιτιολόγησης του και την παράθεση των απαραίτητων στοιχείων για το θέμα που του δίνεται.

Με πιο απλά λόγια, τα θέματα της έκθεσης συνήθως έχουν να κάνουν με ένα πρόβλημα, όπως για παράδειγμα η μόλυνση του περιβάλλοντος. Σε αυτήν την περίπτωση, μπορεί να ζητηθεί από το μαθητή να αναλύσει τα αίτια του εκάστοτε προβλήματος, τις συνέπειες ή τις πιθανές λύσεις, τρόπους αντιμετώπισης, προλήψεις κτλ. Ακόμα, σε μια έκθεση μπορεί να ζητηθεί η ανάλυση των θετικών κι αρνητικών χαρακτηριστικών μιας κατάστασης ή ενός πράγματος, όπως λόγου χάρη τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα του ιντερνέτ. Πιθανό θέμα έκθεσης, επιπλέον, είναι συχνά η παράθεση μια προσωπικής εμπειρίας, πραγματικής ή φανταστικής, ειδικά στις μικρότερες τάξεις, ή η συγγραφή μιας ιστορίας.

Όποιο κι αν είναι το θέμα της έκθεσης, πάντα αντιμετωπίζεται με τον ίδιο τρόπο και αποτελείται από τα ίδια δομικά στοιχεία. Με τον όρο δομικά στοιχεία εννοούμε το ¨σώμα¨ της έκθεσης, τα μέρη της. Αυτά είναι τρία: α) ο πρόλογος, β) το κυρίως θέμα και γ) ο επίλογος. Τα δομικά αυτά μέρη αποτελούνται από παραγράφους, οι οποίες με τη σειρά τους έχουν επίσης δομή, την οποία δε θα αναλύσουμε προς το παρόν. Ο πρόλογος κι ο επίλογος αποτελούνται από μία παράγραφο ενώ στο κυρίως θέμα μπορούμε να αναλύσουμε σε όσες παραγράφουμε θέλουμε.

Αναλύοντας τα δομικά μέρη, ο μαθητής πρέπει να θυμάται πως ο πρόλογος αποτελεί την εισαγωγή, το κομμάτι που θα ενημερώσει τον αναγνώστη για το θέμα της έκθεσης, για τα όσα, δηλαδή, πρόκειται να διαβάσει αναλυτικά στη συνέχεια. Είναι σημαντικό όταν γράφεται ο πρόλογος να προσέξει ο μαθητής ώστε να μην αναφέρει σε αυτόν κάποιο επιχείρημα ή άλλο βασικό τμήμα της έκθεσης, το οποίο θα αναπτυχθεί στο κυρίως θέμα. Στον πρόλογο πρέπει να πούμε απλά, συνοπτικά, με τι θα ασχοληθούμε στο κείμενο, ενώ μπορούμε να πούμε δύο λόγια για το θέμα αυτό καθ' αυτό. Μπορούμε, δηλαδή, να αναφέρουμε πότε και γιατί πρωτοεμφανίστηκε αυτό το φαινόμενο για το οποίο γράφουμε, αν είναι δυνατό, ή να πούμε λίγα βιογραφικά στοιχεία εφόσον το θέμα μας είναι κάποιο πρόσωπο. Αν, για παράδειγμα, το θέμα της έκθεσης μας είναι η μόλυνση του περιβάλλοντος, μπορούμε να μιλήσουμε λίγο για τη σημασία του περιβάλλοντος στη ζωή ή για τους τομείς τους οποίους επηρεάζει, εφόσον φυσικά αυτά δεν είναι απαραίτητο να αναλυθούν στη συνέχεια. Δεν πρέπει σε καμία περίπτωση στον πρόλογο να αναφερθεί λεπτομερώς κάτι από όσα θα γραφτούν έπειτα στο κυρίως θέμα.

Στη συνέχεια, προχωράμε στο κυρίως θέμα της έκθεσης. Εδώ πρόκειται να αναλύσουμε τα επιχειρήματα μας, τα πλεονεκτήματα, τα μειονεκτήματα, τις πιθανές λύσεις, τα προβλήματα ή ότι άλλο μας ζητείται από το θέμα. Αυτό που πρέπει να προσέξει ο μαθητής γράφοντας το κυρίως θέμα της έκθεσης, είναι να μην επαναλαμβάνεται. Πρέπει σε κάθε μια παράγραφο να αναλύεται μια μονάχα πτυχή του θέματος, όχι δύο θέματα σε μια παράγραφο αλλά ούτε και ένα θέμα να αναλύεται το ίδιο σε δύο ή παραπάνω παραγράφους. Έτσι, αν το θέμα μας ζητά να προτείνουμε κάποιες λύσεις για ένα πρόβλημα, τότε θα πρέπει σε κάθε παράγραφο να προτείνεται από μια λύση. Αν ωστόσο σκοπεύουμε να παρουσιάσουμε σύντομα όλες τις λύσεις, ή μια άλλη κατηγορία πραγμάτων, και στη συνέχεια να αναλυθεί κάτι διαφορετικό, τότε αυτά μπορούν να συνοψιστούν σε μια παράγραφο, εφόσον θέλουμε να παρουσιαστούν επιγραμματικά επειδή δεν αποτελούν το βασικό θέμα αλλά συμπληρωματικές πληροφορίες. Αφού, λοιπόν, πρόκειται να αναφέρουμε σε κάθε παράγραφο διαφορετικές λεπτομέρειες, για το ίδιο όμως θέμα, πρέπει να εισάγουμε απαραίτητα συνδετικές λέξεις, ώστε να συνδεθούν οι παράγραφοι μεταξύ τους. Λέξεις όπως αρχικά, εν πρώτοις, δευτερευόντως, επιπλέον, επίσης, ακόμα, ως επί τω πλείστω, συνεχίζοντας κ.ο.κ. είναι ιδανικές για να συνδεθούν νοηματικά οι παράγραφοι μας, ενώ υπάρχουν και αντιθετικοί σύνδεσμοι αν θέλουμε να αλλάξουμε το θέμα, παρουσιάζοντας στην επόμενη παράγραφο κάτι αντίθετο από την προηγούμενη. Υπάρχουν σύνδεσμοι ταιριαστοί για κάθε περίσταση, για να δείξουμε συνέχεια, εναντίωση, αρίθμηση ή ό, τι άλλο θέλουμε, οπότε είναι απαραίτητο ο μαθητής να εξοικειωθεί με τους συνδέσμους και να είναι ικανός να κρίνει ποιον πρέπει να επιλέξει κάθε φορά, χωρίς να επαναλαμβάνει συνέχεια τους ίδιους. Γενικότερα, στην έκθεση μισούμε τις επαναλήψεις οποιασδήποτε λέξης, ειδικά του και. Εφιστάται η προσοχή του μαθητή σε αυτό το σημείο, ώστε να είναι πρωτότυπος και να χρησιμοποιεί κάθε φορά διαφορετικές συνώνυμες, αντί της ίδιας λέξης. Για να το πετύχει αυτό απαιτείται διεύρυνση του λεξιλογίου του.

Αφού έχει ολοκληρωθεί και το κυρίως θέμα, σειρά έχει ο επίλογος. Ο επίλογος είναι η τελευταία παράγραφος του κειμένου μας, στην οποία θα γράψουμε σύντομα το τέλος του γενικού θέματος. Εκεί δεν παραθέτουμε τίποτα καινούριο, δεν εισάγουμε νέο θέμα ούτε αναλύουμε κάτι. Απλά κλείνουμε το κείμενο κάνοντας μια σύντομη σύνοψη όσων αναφέραμε, μόνο όσων κρίνουμε ως πιο ουσιώδη, ενώ μπορούμε εκεί να βάλουμε τα συμπεράσματα μας από όλα τα προηγούμενα εφόσον αυτό είναι εφικτό με βάση το θέμα της έκθεσης.

Έχοντας γράψει προσεκτικά το κείμενο μας, ακολουθώντας όλα τα παραπάνω, μπορούμε να είμαστε σίγουροι πως γράψαμε μια καλή έκθεση, σωστά δομημένη και τεκμηριωμένη. Τέλος, σημαντικό είναι ο μαθητής να διαβάσει ξανά, προσεκτικά όλο το κείμενο του τελειωμένο για να διορθώσει τυχόν λάθη βιασύνης, ορθογραφικά ή συντακτικά λάθη, ελλείψεις ή επαναλήψεις. Αφού ολοκληρώσει τον τελικό έλεγχο, η έκθεση είναι έτοιμη.


Οι πεπλανημένοι Σκοποί της Αγωγής

ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΓΕΩΡ. ΚΑΤΣΟΥΛΗ
Φιλολόγου

ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΕΡΜΗΣ


Πολλοί θέτουν ως σκοπόν της Αγωγής την ζωήν, με την έννοιαν της βιοπάλης, της επιβιώσεως εις τον οικονομικόν τομέαν και της επιβιώσεως του σώματος εν γένει. Αυτός όμως ο σκοπός δύναται να κριθή από μονομερής έως και παντελώς εσφαλμένος. Η ζωή ως βιοπάλη δεν έχει καμμίαν αξίαν εις τον ηθικόν κώδικα. Αν οι άνθρωποι ήσαν άπαντες εύποροι, είχον τουτέστιν τα προς το ζήν, δεν είχον άλλως ανάγκην οικονομίας τινός, τότε η αγωγή ήθελεν είναι αχρείαστος; Δεν θα απαιτείτο τότε θεραπεία του πνεύματος; Το ορθόν πνεύμα ασφαλώς αναγνωρίζει τας ανάγκας και τας απαιτήσεις του σώματος, δεν τας παραθεωρεί, όμως θεωρεί ταύτας ως βάσιν, ως έδαφος επιτεύξεως ενός ανωτέρου σκοπού. Η ζωή άλλως αποτελεί το μέσον προς έναν σκοπόν και ουχί αυτοσκοπόν.